Kflsf pMQ nUM sfjx df mnorQ

kFz - 6

lyKk - bfbf blvIr isMG sMDU

 

ieh gwl pwQr qy lIk krky jfnxI hovygI, ik ihMdU sfmrfj, iswK isDFq, aqy iswK kom pRqI kdI supny ivwc vI, hmdrd sfbq nhI ho skdf. LKflsfeI afdrsLF, AudysLF, tIicaF, insfLinaF, aqy boilaF jYkfiraF bfry qF, isdy idl idmfg aMdr, sdf hI, dusLmxI, eIrKf qy nPrq dI awg bldI rihMdI hY.

 

Kflsf jI, afsfm, imjLorfm, nfgflYz, arunfcl, myGfilaf, aqy iqRpurf afid pRfqF dy afjLfdI psMd kbIly qF, iews hkIkq nUM, cMgI qrF nfl smJ cuwky nyL, ik Bfrq srkfr dI vfg zor, Bfvy iksy vI, isafsI pfrtI dy, hwQF ivwc ikAu nF hovy, Auh, AuhnF dy komI ivrsy, AuhnF dI vwKrI kom pCfx, AuhnF dI ivkfs gqI, AuhnF dI komI eykqf, aqy AuhnF dIaF komI KUbIaF vizafeIaF leI, hmysLF, mfrU hI sfbq huuMdI hY.

 

iewsy krky hI qF, iehnF afjLfdI psMd kbIilaF nyL, Bfrq srkfr dy mukfbly, 1947 qO hI, afpxI QF ‘qy, komI ajLfdI dI jMg CyV rwKI hY.

 

JfrKMz dy bozo kbIly, aqy ksLmIr dI srjLmIn dy asl vfrsF nyL vI, ihMdU sfmrfj dI gulfmI qO, pwky qor ‘qy, Cutkfrf pfAux dy ierfdy nFl, mMijLl dI pRfpqI qwk , Bfrq dI gfjLb qy DfVvI sYnf nfl, lohf lYdy rihx df pRx Dfr rwiKaf hY.

 

Kflsf jI, afp sfhmxy ieh gwl qF spsLt hI hY, ik Bfrq srkfr nyL, 1947 qO lY ky hux qwk, iswK kom pRqI jo mfrU vqIrf aKiqafr kr rwiKaf hY, Auh qF, aMqF df vYr BfvnF vflf sfbq ho cuwkf hY.

ihMdU sfmrfj vlO, iswKF nUM ies krky dbfieaf qy kucilaf jf irhf hY, ik qF jo, iswK kom dy anuafeI, Bfrq dI afjfdI qO pihlF, Bfrq dI gFDI qy nihrU afid, ihMdU lIzrisLp vlO, iswKF nfl kIqy hoey, kol iekrfrF nUM Bulf dyx.

 

hkIkq, quhfzy sfhmxy hY Kflsf jI, ik ihMdU sfmrfj, 1947 qO hI ies gwl  df pwkf ierfdf DfrI bYTf hY, ik iswK, afpxy afp nUM hux, iewk vwKrI kom iblkul nF smJx, sgO afpxy afp nUM, ihMdU Drm dI hI iewk Dfrimk sLfK aQvf uihMdU sMprdf vjO, svIkfr kr lYx.

 

Bfrq srkfr nyL, iews pwKO, pwkf mn bxf rwiKaf hY ik iswK hux afpxy Dfrimk ieqhfsk gurDfmF nUM, isrP qy isrP, pUjf asQfn smJx qwk hI sImq rihx, aqy ieh gurDfmF dy aMdr, rfjnIwqk PYsly lYxy, aqy KflsfeI tIicaF insLfinaF dI pUrqI dy supny lYxy, Cwz dyx, aqy Kflsf rfj dy sMklp nUM iqafg dyx.

 

ihMdU sfmrfj nyL, ieh pwkI soc qy nIqI bxf rwKI hY, ik iswK hux akfl qKq sfihb dy snmuwK, ‘srbwq Kflsf dy nfm Auwpr, iewkT bulf ky, gurmqy pfs krn dI pRMprf nUM iqafg dyx, aqy iswK mwq aMdr, Drm dI rfjnIqI dI atuwt sFJ dI gwl iblkul nF krn.

 

ihMdU smfj qy ihMdU sfmrfj dI ieh nIqI hY ik, iswK hux, akfl qKq sfihb nUM, idwlI dy rfsLtrpqI hfAUs, aqy pfrlImYLt hfAUs dy mukfbly srb Auwc nF mMnx.

 

asl ivwc, ihMdU sfmrfj, iswK kom dy komI svymfx qy pRBUqv nUM, bfhmxbfd dy hwQ hyT, kuclx qy mlIaf myt krky rwK dyx df qheIaf krI bYTf hY.

 

iews krky hI qF, Bfrq srkfr dy sLfskF hfkmF, aqy smuwcI ihMdU lIzrisLp ny, Bfrq dy sB hfkmF – aiDkfrIaF nUM, iews gwl dI, pUrI pUrI sLih dy rwKI hY, ik;

 

bullet

“ijs vI iksy iswK dIaF awKF ivwc , axK qy afjLfdI dI BfvnF df prgtfvf krn vfly zory, ilsLkF mfrdy hoey idsx, Auh awKF nov lAu.” 

bullet

“ijws vI iksy gly ‘cO, Kflsf rfj dI sQfpqI df drs dyx vfly boly jYkfry, gUMjdy hoey suxfeI dyx, AuwsnUM sLfhrf qO hI tuwk suwto.”

bullet

“jo vI koeI idmfg, KfilsqfnI soc rwKdf pRqIq hovy, AusnUM Pyh suwto.”

bullet

“jo vI koeI ivakqI, iswK ivcfrDfrf aMdr, Drm qy rfjnIqI ivckfr, atuwt sFJ hox, aqy iswK kom dI vwKrI komI pCfx qy afjLfd hsqI dI, zwt ky gwl krdf hoieaf njLrIL pvy, Ausdf Gr kuwlf sfV PUk idA.”

bullet

Kflsf jI! Bfrq nUM ihMdU rfsLtr df rUp dyx leI, sMklp bwD hoey bYTy, sB dy sB, ihMdU afgUaF qy sLfskF vlO, srkfrI hfkmF – aiDkfrIaF nUM, iewk prkfr nfl, KuwlI CwutI imlI hoeI hY, ik;

bullet

“Bfrq dy iksy vI Bfg aMdr, ‘sLsqrn ku aDIn hY rfj’ dy boly df, KflsfeI jlvy nfl, prgtfvf krn dI juraq, ivKfAux vfly ivakqIaF nUM, jylF dIaF kfl koTVIaF qy qsIhy GrF ivwc, glx sVx leI suwt Cwzo.

bullet

Bfrq aMdr, iewk lihr dy rUp ivwc KMqy bfty dy aimRq df sMcfr kfn vfly jiQaF df Gyrf, QF-qF Auwpr qMg krI rwKo, aqy AuhnF nUMN Bfrq aMdr, pwCVIaD hoeIaF jfqIaF, aqy dilq vrg dy lokF ivckfr, iswKI df pRcfr krn leI, iblkul nF ivcrn idAu.

bullet

“ZwzFqy sfrgIaF dy sInyL ‘cO, bIr rsI DunF surf, qy qfl Qfp kwZ ky, iswKF aMdr, Kflsf rfj dy njrIey nUM AuBfrn vflIaF AuLglF icwQ Gwqo.”

bullet

“iswKF aMdr, jmhUrI ZMg nfl vI, Kflsf rfj dI, loV qy mhwqqf bfry, gwl krn vfly kvIaF- kvIsLrIaF, qy prcfrkF dy mUhF nUM, cuwp dy jMdry lgf idAu. iswK lyKkF, ivdvfnF, gIqkfrF, klfkfrF, aqy icwqrkfrF nUM KrIdo, qF jo Auh, iswK kom dI ajfdI dy sMGrsL dy pwK ivwc, afpxI klm, jLbfn, aqy afpxy jLjbfq dI vrqO nF kr skx. dUsrI hflq ivwc, AuhnF nUM qMgI qursLI df isLkfr bxf idAu, aqy jF iPr AuhnF df sPfieaf kr idAu.”

 

Kflsf jI! ieh hn Auh aiq iGnfAuxIaF gwlF, ijnF nUM amlI jfmF pihnfAux dI Kuwl, Bfrq dI sYNtrl srkfr vlO, Bfrq Br dy pRsLfsx, aQvf hkUmqI ZFcy nUM imlI hoeI hY. 

 

Kflsf jI, iews gwl nUM, axgoilaF ikAuN krI bYTy ho, ik ihMdU sfmrfj, ipCly lWmy smy qO, quhfzy KUn ivwc jIa Br ky hwQ rMgdf quiraf af irhf hY. zyZ lwK qO Auwqy Auwqy, isMGF isMGxIaF, BucMgIaf BuJMgxF, aqy PuwlF qy klIaF ijhy koml, qy mfsUm bflF bflVIaF dy isrF dI, blI lY cuwkf hY. sRI akfl qKq sfihb nUM, tYNkF qy qopF dI iBafnk mfr nfl Zih ZyrI kr cuwkf hY. quhfzy isDFq, komI ivrsy, quhfzI ivlwKx qy afjLfd hsqI dy duafly, bfhmxvfd df aMDkfr PYlfAudF jf irhf hY, quhfzy sB dy sB afrQk sroqF aqy sLkqI soimaF Auwpr kbjf jmfeI bYTf hY.

 

iehnF hflqF ivwc, hux iews gwl df PYslF, qusI afpxI jLmIr nUM puwC ky, Kuwd kro Kflsf jI, ik qusF, iswK isDfqF dy gorv, guru nfnk Gr dy ienklfbI qy mfnvqfvfdI njLrIey, aqy afpxy puriKaF sLhIdF vlO Kflsf rfj dI pRfpqI sQfpqI leI vIty jFdy rhy, sLhIdI lhU dy mhwqv nUM, rosLn qy blvfn rUp ivwc kfiem qy surwiKaq ikvyN rwKxf hY.

 

Kflsf jI, awj ihMdU sfmrfj df ajLdhf aQvf surfl aqy Bfrq srkfr vlO pfl rwKy kfly nfg, spolIey, quhfzy komI vyhVy ivwc inzwr ho ky Kyz rhy nyN aqy Kuwl bhfrF mfx rhy nyN. aYsI hflq ivwc, ikhVIaF socF ivwc zuwby hoey ho Kflsf jI! Jfgo, AuTo qy PrjL pCfxO, aqy Drm pflo, guru nfnk Gr nyL qF afp nUM, srv pwKI rUp ivwc, anMq pRkfr dIaF bKisLsLF, anMq pRkfr dIaF brkqF qy aijwq sLkqIaF nfl nvfjL rwiKaf hY. iehnF dI vrqO smy isr kr lAugy, qF ieh jIvn PyrI sPl ho jfvygI.

 

lwK isrF df jlvf dusLmx Kf igaf.

iswK mfvF dI JolI kIrnyL pf igaf.

Srb ipaflf Clk Clk kuwJ kih irhf.

jbr jLulm cuwp cfp ikAuN Kflsf sih igaf??

 

******************

 

iswDf kIrqn pRsfrn

vIzIAu

afprysLn nIlf qfrf

sMq jrnYl isMG jI

sLRI hrmMidr sfihb qy hmlf (1984)

BfeI qyijMdr isMG jI

kfkfr, dsqfr qy rihq

   

afzIAu inqnym

jpu jI sfihb

jfpu sfihb

qvY pRsfid svwXf

copeI sfihb

afnMd sfihb

rihrfsu sfihb

kIrqn soihlf

suKmnI sfihb

ismrn

sMq jrnYl isMG jI