jnm asQfn sRI gurU qyg bhfdr jI gu[ gurU ky mihl

 

ihMd dI cfdr nONvIN pfqÈfhI sRI gurU qyg bhfdr jI df pRkfÈ (jnm) aMimRqsr dI pivwqr DrqI gurduafrf gurU ky mihl ivKy ipqf sRI gurU hirgoibMd sfihb (CyvIN pfqÈfhI) dy gRih ivKy mfqf nfnkI jI dI kuwKoN ivsfK vdI 5-1678 eI[ (1 apRYl 1621) ƒ hoieaf. afp jI dy mihl (supwqnI) mfqf gujrI jI aqy spuwqr sRI gurU goibMd isMG jI sn. jnm asQfn gurudafrf gurU ky mihl aMimRqsr dI pihlI irhfieÈI iemfrq hY, ijs ƒ sRI gurU amrdfs dy hukm nfl cOQI pfqÈfhI sRI gurU rfmdfs jI vwloN ngr vsfAux leI pihlF kfinaF dI CwpVI (JONpVI), iÌr kwcf mkfn bxfieaf. ies gurU ky mihl ivKy sRI gurU rfmdfs jI, sRI gurU arjn dyv jI, sRI gurU hrgoibMd sfihb jI 59 vrHy (sfl) rhy. mfqf gMgf jI ƒ puwqr dI dfq pRfpq krn leI sRI gurU arjn dyv jI ny bfbf buwZf jI pfs iewQoN (gu[ gurU ky mihl) hI Byijaf, iesdy vr sdkf sRI gurU hirgoibMd sfihb jI df avqfr hoieaf. gurU ky ihl ivKy hI bfbf sUrj mwl, GwnI rfey, bfbf atwl rfey, sRI gurU qyg bhfdr aqy bIbI vIro df jnm hoieaf. sRI gurU qyg bhfdr jI ny 26 sfl 9 mhIny 13 idn bfbf bkflf ivKy Bory ivwc rihky Bjn bMdgI (qpwisaf) kIqI. sRI gurU hirikRÈn jI bfl avsQf ivwc hI 30 mfrc 1664 eI[ ƒ idwlI ivKy swcKMz jfx smyN sMgqF ny puwiCaf ik sfƒ iks lV lf ky cwly ho? gurU jI ny pMj pYsy aqy nfrIal mMgvfky iqMn vfr Gumfky ikhf, ‘‘bfbf vsy bkfly, bl gurU sMgq afp sMBfl``. DIr mwl qy hor soZIaF bfbf bkflf dy arQ Ault kwZky afpxy afp ƒ pRgt krky mMjIaF zfhky bYT gey. gurU jI df iswK, BfeI mwKx Èfh lubfxf jdoN suKxf lfhux leI iewQy afieaf qF gurU jI ny Ausdf byVf pfr krn bdly suKxf dIaF pMj sO mohrF dI mMg kIqI aqy afpxy ËÉmI hoey moZy ƒ idKfieaf qF koTy cVHky mwl ivwc gl ivwc pwlf pf ky hokf dyx lwgf ‘‘sfcf gurU lfDo ry`` gurU jI pRgt hox qy BfeI guridwqf jI ny AunHF ƒ gurbfxI df iqlk lgfieaf. aOrMgjyb dy kwtVpMQI rvweIey aqy Ëulm qo qMg af ky kÈmIrI pMizqF df vÌq pMizq ikRpf rfm dI agvfeI ivwc Pirafd lY ky gurU jI pfs 25 meI 1675 ƒ sRI anMdpur sfihb puwjf. pMizqF dI Pirafd aqy aOrgjyb dy Ëulm dI khfxI suxky gurU jI zUMgI soc ivwc pY gey. aOrMgjyb ihMdUaF ƒ Ëbrn muslmfn bxf irhf sI. bfl avsQf ivwc goibMd rfey ny afpxy ipqf jI ƒ soc `c pYx df kfrn puwiCaf aqy afp jI ipqf jI ƒ ihMdU Drm dI rwiKaf leI Èhfdq dyx dI slfh idwqI. gurU jI ƒ pMj ipafiraF smyq 15 sqMbr 1675 eI[ ƒ Èhfdq leI afnMdpur qoN idwlI jFdy rfh ivwc afgry qoN igRÌqfr krky idwlI kYd kr idwqf igaf. sRI gurU qyg bhfdr jI ƒ mwGr sudI 5-1732 (11 nvMbr 1675 eI[) dI svyr vyly cFdnI cONk ivKy smfxy dy jlfd jlfludIn ny kfËI awbdul vhfb dy Pqvy anusfr smfDI ivwc lIn gurU jI ƒ ÈhId kr idwqf igaf. ies smyN AunHF nfl pMj ÈrDflU BfeI idaflf jI, BfeI guridwqf jI, BfeI mqI dfs jI, BfeI Audo jI aqy BfeI jYqf jI sn.  BfeI jYqf jI ny gurU jI df sIs qy DV cFdnI cONk ivwcoN ivAuNq bMd qrIky nfl AuTf ilaf. gurU jI dy DV df sMskfr AunHF afpxy rfie sIny vfly jwdI mkfn ƒ awg lgfky kIqf, ijwQy ieiqhfsk gurduafrf rkfb gMj sfihb hY. Èhfdq qoN bfad qyË quUPfn kflI bolI hnHyrI cwl peI sI. iesdf Pfiedf AuTfAuNdy BfeI jYqf jI (bfbf jIvn isMG jI) iqMn idn do rfqF bfad gurU jI df sIs lY ky kIrqpur sfihb phuMcy qF goibMd rfey ƒ afnMdpur sfihb sunyhf Byjf idwqf. gurU goibMd rfey dy phuMcx qy BfeI jYqf jI ny gurU jI df sIs ByNt kr idwqf. gurU goibMd rfey ny BfeI jYqf jI ƒ CfqI nfl lfky vr idwqf ‘ qUM iswK rMgrytf awj qoN hY gurU kf bytf`` sRI gurU qyg bhfdr jI ny 31 rfgF ivwc 57 Èbd, 59 slokF dI rcnf kIqI, ienHF dI bfxI ƒ gurU goibMd isMG jI ny BfeI mnI isMG qoN bfbf dIp isMG jI dy sihXog nfl sRI gurU gRMQ sfihb ivwc drj kIqI hY. gurU jI dy jnm asQfn gurduafrf gurU ky mihl aMimRqsr dI syvf df kMm ÈRomxI gurduafrf pRbMDk kmytI vwloN kfrsyvf sMq bfbf syvf isMG jI iklf anMdgVH sfihb vfilaF ƒ sONpI geI. bfbf jI vwloN 17 akqUbr 1977 ƒ nvIN iemfrq df nINh pwQr pMj ipafiraF dy hwQI rKvfky syvf afrMB kIqI. bfbf syvf isMg jI dy svrgvfs AuprMq ies asQfn dI syvf hux bfbf lfB isMG jI iklf anMdgVH sfihb vwloN cwl rhI hY. gurduafry dy ierd-igrd lwgBwg 75 irhfieÈI iemfrqF KrIdky gurduafry dI jgHf KuwlHI kIqI hY. ies vkq 80 ipwlrF qy bxy nO mMiËlF gurU ky mihl dy mubMd qy sMnf cVHfAux df kfrj afrMB hY. ies jgf kfrsyvf vwloN ÈRomxI kmytI dy sihXog nfl gurU jI df jnm idhfVf aqy ÈhIdI gurpurb ÈrDf qy AuqÈfh nfl mnfieaf jFdf hY. gurU kf lMgr hmyÈf cwldf hY. gurpurb qy BfrI sMgqF gurU Gr dIaF KuÈIaF pRfpq krn leI hfËr huMdIaF hn.

 

************************

 

 

iswDf kIrqn pRsfrn

vIzIAu

afprysLn nIlf qfrf

sMq jrnYl isMG jI

sLRI hrmMidr sfihb qy hmlf (1984)

BfeI qyijMdr isMG jI

kfkfr, dsqfr qy rihq

   

afzIAu inqnym

jpu jI sfihb

jfpu sfihb

qvY pRsfid svwXf

copeI sfihb

afnMd sfihb

rihrfsu sfihb

kIrqn soihlf

suKmnI sfihb

ismrn

sMq jrnYl isMG jI