asurqMqr bx irhf hY, BfrqI lokqMqr

amrjIq mogf


Bfrq dunIaF df sB qo vwzF lokqMqr mMinaF jfdf hY . ieh iek aijhf pRÈfÈink ZfcF hY jo aprfDIaF ƒ nyqf bxfAux ivc mdd krdf hY . BfrqI lokqMqr ƒ pihlF lokqMqr iPr jokqMqr mMinaF jfxf surU ho igaf qy hux iesƒ asurqMqr dI sMigaf idwqI jfxI surU ho geI hY . Èihr jF ielfky ivc jd koeI kql , mfrkuwt zkYqI jf luwtmfr surU kr idMdf hY qF lok mMnxf surU kr idMdy hn ik isafsq ivc koeI nvF ichrf pRvyÈ krn jf irhf hY . gFDI jI ƒ dyÈ df bfpU hox df ruqwbf pRfpq hY . gFDI jI ny hmyÈf ikhf ik aprfD ƒ iGrnf kro aprfDI ƒ nhI . Èfied AunHF ƒ ies gwl df ielm nhI sI ik AunHF dy ieh Èbd aËfd Bfrq dI lokqMqr ivvsQf dI buinafd bx jfxgy . afjfdI dy Cy dhfikaF ivc asI aprfD nfl iGrxf Bfvy nF kIqI hovy pr aprfDIaF ƒ gfrz afP afnr idKfAux dy bhuq mOky pRdfn kIqy hn .
pihlF isafsI afgU aprfDIaF ƒ surwIKaf CwqrI pRdfn kiraf krdy sn aqy coxF smy afpxy isafsI ivroDIaF iKlfP vriqaf krdy sn . kfql smglr zfkU lutyry blfqkfrI sB nyqfvF dy cuPyry mMzrfAudy iPiraf krdy sn pr hOlI hOlI jd aprfDIaF ƒ ies gwl df igafn ho igaf ik nyqf qF AunHF dy kfrn hI nyqf hn AunHF Kuwd isafsq ivc pYr jmfAuxy surU kr idwqy . aprfDIaF dy isafsq ivc pRvyÈ krn smy bVIaF bihsF hoeIaF . sYkVy lyK ilKy gey . sMvydnÈIl lok qy nyqf tI vI qy iclfey vI pr iksy vI suihrd nyqf qy pfrtI ny ies pfsy vwl koeI iDafn nf idwqf sgoN afpxI pfrtI dI CvI bxfAux leI aqy hr hIly swqf pRfpq krn leI hryk isafsI pfrtI ny vwD qo vwD aprfDIaF ƒ gly lgfky bVI Èfno ÈOkq nfl isafsq ivc pRvyÈ krvfieaf ikAuik hr pfrtI smJdI hY ik lwTmfrF qy gwTmfrF qo ibnF swqf pRfpq nhI kIqI jf skdI . lokqMqr df iehI qF mËf hyY ik isafsq dfnF qy isafsI pfrtIaF ƒ koeI puwCx vflf nhI hY ikAuik shI glwq df inrxf isrP isrF dI ixqI nfl hI qYa huMdf hY . XU pI dIaF coxF ivc bspf jYqU pfrtI vjo AuBwrI hY . muwK mMqrI ny afpxI vjfrq ivc igafrF mMqrI aijhy Èfml kIqy hn ijnHF df ipCokV aprfDI hY aqy Auh ihstrI ÈItr hn . mMqrIaF ƒ sONh cuwk smfgm smy hor vI hYrfnI hoeI jd styË qo iek mMqrI ƒ sOh cukx leI bulfieaf igaf qF pqf lgf ik Auh ivDfiek qF jyl ivc bMd hY . ivzMbnF vyKo iek Èjf XPqf afdmI jo jyl ivc bMd hY , isrF dI igxqI vwD hox kfrn aprfDI nhI hY , sgo lokF df iek snmfinq nyqf hY . lokqMqr ivc lok cfhux qF aprfD ƒ aprfD mMnx qo ienkfr kr skdy hn . lokF dI iek pfsV bhuigxqI ivc aprfD ƒ aprfD ikvy mMinaF jf skdf hY ? ikwQy hY sfzf lokqMqr qy inaF pfilkf dy hukm ? quhfzy jnpRqIinD sMsd Bvn asYblI hfl ivc iCwqro iCwqrI hoeI jfx , muidwaF qy ivcfrF krn jF nf krn , mIitMg dI kfrvfeI cwlx dyx jF nf clwx dyx , pYsy lYky pRÈn puwCI jfx , lokF dy kroVF rupey hVwpI jfx koeI puwCx vflf nhI hY .
ieh lokqMqr hY ipafry ,ieh dyÈ isrP ÈrIPF swjxF jF dyÈ BgqF df nhI hY ,luicwaF lPMigaF aqy bdmfÈF df vI hY Auh vI iesy dys df lUx Kfdy hn qy lokF df KUn pIdy hn . jy sMsd ? asYblIaF ivc lok kuwiqaF , ibwilaF , giDaF , GoiVaF leI smf lY skdy hn qf aprFDIaF ( ijnHF dI sMiKaf idn b idn vwDdI jf rhI hY ) dy svYmfx dI riKwaf leI aijhIaF hrkqF ikAu nhI kIqIaF jf skdIaF ? agr aijhf nhI hovygf qF sfzf lokqMqr aDUrf rih jfvygf . dunIaF df vwzf lokqMqr hox kfrn asI globl pDwr dy aprfDI vI idwqy hn . anykF dysF dI pulIs sfzy aprfDIaF ƒ afdr pUrn lBwdI rhI hY pr dys df nfm bkfiedf qOr qy bxfeI rwKx leI ieh AunHF dy hwQ nhI afey . ietMrpol vI ienHF dy sfhmxy PylH ho igaf hY . pfiksqfn sfzy mCyiraF ƒ Bfvy PVH lvy pr sfzy dys dy globl guMizaF nfl pUrI qfmIË nfl pyÈ afAudf hY . ieh koeI CotI motI pRfpqI nhI hY .iÈbU Èoryn , nvjoq iswDU, aqy pwpU Xfdv vrgy anykF aprfDI awj vI BfrqI isafsq df mfx mMny jfdy hn . akMiVaF anusfr BfrqI isafsq ivc cflI pRqIÈq aprfDIaF ny kbjf kr ilaf hY . ivzMbnf ieh hY ik ijnHF lokF ƒ jylF dIaF slfKF ipwCy hoxf cfhIdf sI Auh swqf dIaF kursIaF qy byTY hn . lokqMqr kfƒn qoVn vfilaF ƒ hI kfƒn GfVy bxfAux df kfrKfnf hY . isafsI pMzqF df mMnxf hY ik sfzf lokqMqr bVy qkVy pRIvrqn dy rfh awgy vwD irhf hY . swqf dy gilafiraF ivc bhuq sfrIaF kursIaF qy awg vI jo iemfndfr dikafnUs qy KVUs bYTy hn Auh jldI hI swqf dy gilafiraF qo bfhr ho jfxgy , agr nf vI hoey qF aprfDIaF dI vwD rhI igxqI ienHF KVUs isafsqdfnf ƒ Dwky nfl bfhr suwt dyxgy . agr iesy qrFH hI aprfDIaf ƒ lok Pqvf imldf irhf qF dyÈ ivc asurqMqr ƒ pwkf hox ivc ijafdf smF nhI lgygf . mYƒ qF ieMJ lgdf hY quhfƒ ikvyN lgdf hY.
 

************************

 

 

iswDf kIrqn pRsfrn

vIzIAu

afprysLn nIlf qfrf

sMq jrnYl isMG jI

sLRI hrmMidr sfihb qy hmlf (1984)

BfeI qyijMdr isMG jI

kfkfr, dsqfr qy rihq

   

afzIAu inqnym

jpu jI sfihb

jfpu sfihb

qvY pRsfid svwXf

copeI sfihb

afnMd sfihb

rihrfsu sfihb

kIrqn soihlf

suKmnI sfihb

ismrn

sMq jrnYl isMG jI