jrnYlF dy jrnYl sMq
iBMzrFvfly PrmfAuNdy hn[[[
1[
asIN ÈhIdF df KUn ajfeIN nhIN jfx idaFgy qy sRI gurU gRMQ sfihb df
apmfn hrigË nhIN shfrFgy. srkfr ny smF lY ky vI kuJ nf kIqf qF asIN
sMgqF `qy kfbU nhIN pf skFgy. afs hY srkfr qy akflI dl sfƒ inaF
idvfAuxgy, pr jykr iensfP nf imilaf qF asIN kuPr ivruwD XuwD ÈurU kr
idaFgy qy pihlI ÈhIdI mYN idaFgf.
2[ srIrF df koeI pqf nhIN huMdf, kdoN qy
ikhVy ZMg nfl iks qrHF df smF vrq jfey qy Auhdf pihlF ielfj nf
hoieaf hovy qF keI vfr KlblI pYdf ho jFdI af. ijs dI cox sMgq qy
bfbf Tfkur isMG jI kr dyxgy, Auh hfrygf nhIN, BfvyN lwKF nfl dy jQy
vfly jQy bxf lYx. jy iek QF iml ky cwlFgy qF pUrI cVHdI klf hovygI.
3[ iek mMg myrI ËrUr pUrI kr idAu qy ardfs
kro sfry qy ardfsIey dy mn ivwc gurU sfihb afp invfs krn, afp rsnf `qy
bYT ky ieh bcn khf lYx ik siqgurU grIb invfË swcy pfqÈfh jI, ikRpf
kro ies inkMmy `qy, ieh vI ruldf iPrdf kOm dy ivwc, iehƒ vI iksy
ibly lf idAu. ies inkMmI gOrmYNt dy isr ies srIr df TIkrf Bwj jfvy.
ijhVIaF gwdIaF vfsqy Xqn krny pYNdy af, Auh sdf leI tFeItf muwk jfvy
qy lfl iklHy `qy kysrI inÈfn sfihb Juwl jfvy.
4[ kI ihMdI bolx vfsqy,
ihMdI bolI df ielfkf lYx vfsqy, ihMdU mMdr dy nFa Aupr gwzI df nFa
rKfAux vfsqy koeI ihMdU jylH igaf? jy AunHF ƒ Gry bYiTaF hI sB kuJ
iml igaf qy sfƒ vwzI igxqI ivwc jylH jfx `qy vI nhIN imilaf qF iPr
sfƒ socxf pvygf ik asIN afpxy hwk lYxy ikvyN af? ieh bMidaF vflf kMm
nhIN ik asIN afpxy hwQ bMnH ky hI bYTy rhIey qy kuwt eI KfeI jfeIey.
5[ jdoN qwk afpF iewk QF itk ky nhIN bihMdy, iewk dUjy `qy icwkV
suwtxo nhIN hwtdy, gurU gRMQ sfihb `qy pUrn Brosf nhIN rwKdy, iswKI
ivwc pRpwk nhIN huMdy qy bfxI df aiBafs nhIN krdy AudoN qwk kuwt
pvygI. jo siqgurU gRMQ sfihb dI byadbI krdf qy inrdoÈy isMGF df KUn
pINdf qy DIaF-BYxF dI iewËq luwtdf, Auhƒ kdy vI mfÌ nhIN krnf qy jy
koeI grIb bMdf gflH vI kwZ jFdf, Auhdf kdy guwsf nhIN krdf.
6[ ijs iswK df ieÈt nfl ipafr hY Auh kdy vI ieMdrf kol nhIN jFdf pr
ijhdf cplI qy kursI nfl ipafr hY, Auhƒ afpF rok nhIN skdy. hr iewk
nOjvfn, mfqf, bIbI qy bËurg dy ihrdy ivwc ieh gwl Gr kr jfxI cfhIdI
af ik asIN gulfm hF qy afËfd hoxf.
7[ ienkuafrIaF ivwc iensfP Kflsf jI AuQy imldf hY, ijwQy koeI dlIl,
vkIl qy apIl hovy. ijwQy hY eI srfsr Dwkf qy ieh inrxf kIqf ik iswKF
ƒ Kqm eI krnf, AuQy iPr vkIl qy dlIl krn dI kI loV af? jdoN gurU dI
byadbI krn vfly Jtkfey hoxgy, vkIl Auh Bfldy iPrngy, afpF ƒ kI loV
af? ijwdyN KVk pvy, mËlUm, bIbI qy bËurg `qy vfr nhIN krnf, pr ijhVf
gurU gRMQ sfihb jI dI byadbI krn vflf hY, Auhdf ilhfj nhIN krnf.
8[ jy qF pwgF isr `qy rwK ky, sfbq sUrq rih ky qy iswK vwKrI kOm khf
ky, afpxy Dfrimk icMnHF sihq sMsfr ivwc ivcrnf qF iPr bwcf-bwcf,
bËurg qy nOjuafn qwqpr hovy qy sIs qlI `qy rwK ky ipV `c af jfAu.
ÈsqrDfrI ho ky iksy DI-BYx dI iewËq luwtxI, dukfn luwtxI aqy iksy dI
byiewËqI krnI iswK leI pfp af, pr hiQafr rwK ky afpxI hoeI byiewËqI
df hwk nf lYxf vI pfp af. ijwdoN ies asQfn `qy puils vwloN hmlf
hoieaf qy ieh dunIaF `c imsfl bxygI ik Kfilsqfn bixaf. Aus idn ËrUr
Kfilsqfn bxygf.
9[ ijhVf aMimRq Ckfvy qy afp Cikaf hovy, ijhVf afp bfxI pVHdf qy
dUijaF ƒ pVHfvy, afp kQf kry qy dUijaF qoN kQf krfvy, gurU gRMQ
sfihb ƒ afpxf bfpU, ipAu qy ieÈt rwKx df sFJIvfl hox dI pRyrnf dyvy,
kysrI inÈfn Qwly iekwTy kry, pMQ dI zt ky hmfieq kry, siqgurU gRMQ
sfihb dy lV lfvy. gOrmYNt ny Aus df nFa awqvfdI rwiKaf qy mYN vI iPr
awqvfdI hF qy quhfƒ vI ieho ijhy awqvfdI bxn dI bynqI krdf hF.
10[ jd sfiraF pfisaF qoN hIly Kqm ho jfx qF Aus vyly sRI sfihb dI
vrqoN krn df hwk iswK ƒ mIrI-pIrI dy mflk siqgurF ny idwqf.
11[ jdoN asIN pfKMzIaF dyhDfrIaF vwloN, mwTIaF qy mVHIaF-msfxF, kbrF
qy jMzF ƒ sMDUr Buwkx vwloN qy rfjnIqI dI kursI dI ihrs vwloN afpxI
ibrqI qoV ky, gurU gRMQ sfihb dy lV lf leI qF AudoN dunIaF dI koeI
ÈkqI nhIN ijhVI afpF ƒ dbfa skygI. afpF ƒ mn ivwcoN ieh iKafl kwZ
dyxf cfhIdf hY ik asIN iBMzrFvfly bxnf jF akflI dl dy nfl dy bxnf,
sfry iswKF dy mn ivwc ieh awKr AuWkr jfxy cfhIdy af ik asIN siqgurU
gRMQ sfihb jI vfly bxnf.
12[ jy afx ky koeI drbfr sfihb ƒ golIaF nfl
ClxI-ClxI krnf cfhy jF ËbrdsqI isMGF ƒ mfrnf cfhy, Aus vyly iksy vI
asQfn `qy koeI gurU kf iswK bYTf, AunHF sfiraF ny afpo-afpxI
iËMmyvfrI sMBflxI aF, jdoN qk sYNtr dIaF lkIrF nhIN inkldIaF, cMgI
qrHF nwk nhIN rgVdy, ieh morcf qwd qwk bMd nhIN hoxf.
13[ asIN nf qF Kfilsqfn dy hmfieqI aF qy nf
ivroDI aF. ihMdusqfn ivwc rihxf cfhuMdy aF pr brfbr dy ÈihrI bx ky.
sYNtr srkfr sfƒ dwsy nfl rwKxf ik nhIN? jy nfl rwKxf cfhuMdI aF qF
sfƒ sfzy hwk dey. mMgdy hF nhIN qy ivroDqf krdy nhIN pr jy aYqkIN
sYNtr ny Kfilsqfn dy idwqf qF lY lYxf, 1947 vflI glqI nhIN krnI.
14[ sfzf iksy nfl jfqI qOr `qy vYr nhIN qy nf
hI iksy nfl koeI eIrKf hY pr jy sfzy Drm ƒ koeI nfs krnf cfhygf qF
hwk ËrUr lYxf. jy ihMdUaF ny ies gOrmYNt dI byVI ivwc cVH ky iswKF
dIaF DIaF-BYxF dI iewËq aqy iswKF dI pwg lfhuxI ÈurU kIqI iPr afpF
Ausy qrHF dsmyÈ ipqf dy rfh `qy cwlFgy ijvyN ipwCy Kflsf cwldf irhf.
iewko gwl cyqy rwKo ik 1947 ivwc asIN topI qy jnyAu afËfd krfieaf sI,
hux asIN afpxI pwg afËfd krfAuxI aF.
15[ gurU gRMQ sfihb ivwc qF sB jfqF dy BgqF
dI bfxI drj hY, pr kurfn ivwc ihMdU hI nhIN aqy gIqf ivwc muslmfn dI
nhIN. drbfr sfihb ivwc qF hr koeI mwQf tyk skdf hY, pr msIq ivwc
ihMdU aqy iÈvduafly ivwc muslmfn mwQf nhIN tyk skdf.
16[ ieh kihxf Cwz dyeIey ik mYN kFgrsI aF,
mYN akflI aF, mYN iBMzrFvflf aF. iswK dy idmfg ivwc ieh gwl Gr kr
jfxI cfhIdI hY ik mYN iswK hF qy iswK rihxf, kysF-DfrI ihMdU bx ky
ihMdusqfn ivwc nhIN rihxf. jdoN qwk iswK kOm dy gl ivwcoN gulfmI
nhIN lihMdI, AudoN qwk ieh sMGrÈ cwldf rihxf. bVf nfËuk smF, akflI
dl qy gOrmYNt ivwcoN ijhVf iQVk igaf AuhdIaF CflF puwTIaF lwgxgIaF.
17[ ijs srkfr dy kMn qy idmfg hI TIk nhIN,
Aus ƒ ieh kihx nfloN ik srkfr ƒ smJ lYxf cfhIdf, srkfr iËMmyvfr
hovygI, sgoN smJfAux vfsqy kuJ krnf pvygf. iewËq luhf ky cuwp kr jfx
nfloN mr jfxf cMgf huMdf af.
18[ jy gOrmYNt ÈFqI cfhuMdI af qF anMdpur dy
mqy df aYlfn kr dyvy. jd qwk anMdpur dy mqy df aYlfn nhIN huMdf, qd
ÈFqI nhIN ho skdI. aYsI ÈFqI df mYN iblkul hfmI nhIN, ijwQy iswKF
dIaF lVkIaF dI bypwqI krky ikhf jfvy ÈFqI rwKo.
19[ ijhVy isMG ÈhId hoey ny
AunHF dy KUn df myry isr krËf ey, AunHF dy pirvfrF df mYN aMqly svfs
qwk krËfhI hF. swcy pfqÈfh ikRpf krn, smyq ivafj ieh krËf vfps hovy
qy kOm surKrU hovy.
20[ asIN Èhfdq df jfm pI ky, sRI gurU gRMQ sfihb swcy pfqÈfh dy
siqkfr ƒ kfiem rwKx vfsqy kurbfnI krnI aF, ijs idn, ijs tfiem ivwc
hoeI, Auhdy qoN asIN tflf nhIN krnf, qF jf ky afpF ƒ sPlqf pRfpq
hovygI. hux kMm af isr dy ky afpxf hwk pRfpq krnf qy ijnHF ny ieÈt
dI byadbI kIqI af AunHF df isr lYx.
21[ pMjvyN pfiqÈfh ƒ qwqI qvI `qy bYTfAux vflf, CyvyN pfqÈfh ƒ Ëihr
dyx vflf aqy sfihbËfidaF ƒ ÈhId krfAux vflf vI ihMdU aqy ihMdUaF dy
iqlk aqy jMJU dI rfKI leI sIs vfrn vfly nOvyN pfiqÈfh bfry vI ikqfbF
ivwc ilK rhy hn ik AunHF df sIs ihMduUaF leI nhIN, GrogI JgVy ivwc
lwgf.
22[ pwikaF ivwc rihny qF kwicaF `c rhy. kwicaF `c rihny qF kuwlIaF
`c rho. kuwlIaF `c rihny qF rVy mYdfn `c rihxf psMd kr lvo. awTIN
pihrIN rotI KfxI ÈurU kr idE, pr hiQafr vDIaf qoN vDIaf hr iewk isMG
dy gfqry hoxf cfhIdf. mËlUm `qy qyg nhIN cuwkxI, Ëflm ƒ soDx vfsqy
sfvDfn rihxf.
23[ jdoN Drm `qy cwlxf, siq kihxf aqy mrnf mMz leIey, AudoN iksy dI
juraq nhIN ik koeI pRcfr krnoN htf sky, pr jdoN iksy nfl nPrq krFgy
qy afpxI eIn mnfAux df Xqn krFgy, AudoN hr ivakqI dy mn ivwc nÌrq
afvygI. iswK df kMm af axK nfl rihxf, axK nfl ijAUxf, mËlUm `qy qrs
krnf, Ëflm ƒ sONDxf, afpxf hwk pRfpq krnf qy iksy df hwk nhIN Kohxf.
24[ mYN srIr dy mrn ƒ mOq nhIN igxdf, ËmIr dy mrn ƒ mOq igxdf hF.
ijhVy isMGF dy GrF ƒ gOrmYNt sfV rhI qy luwt rhI af, Auh afpxy sfmfn
dI ilst bxf ky sfzy kol Byj idAu. jy qF myrI iËMdgI rhI qy quhfƒ
AunHF hI hwQF nfl, AunHF hI lokF qoN ËrUr moVfvFgf qy mYN cVHfeI kr
igaf qy agFh jf ky ihsfb-ikqfb mYQoN mMigAu nf.