|
|
ies DrqI `qy vsdy jfgdIaF ËmIrF vfly Brfvo qy BYxoN,
Source -
www.sikhsiyasat.com |
|
ies DrqI `qy vsdy jfgdIaF ËmIrF vfly Brfvo qy BYxoN,
iswK pMQ afp sB ƒ gurU Pqih, siq sRI akfl, nmsqy, slfm arË krdf hY.
ipClIaF iqMn sdIaF dOrfn iswK pMQ vwloN ivdyÈI hmlfvrF aqy aMgryË
hkUmq iKlfÌ kIqy Èfnfmwqy sMGrÈ df ieiqhfs gvfh hY. BfrqI mhFdIp ƒ
qfnfÈfhI hkUmq qoN lY ky hux qwk dy lokqMqrI rUp qwk phuMcfAux leI
iswK pMQ ny 80 PIsdI kurbfnIaF idwqIaF hn. 1947 qoN bfad vI jdoN
ieMdrf srkfr ny aYmrjYNsI df aYlfn kIqf qF smuwcy Bfrq dy lokF dy
hwkF ƒ bhfl krn leI iswKF ny aYmrjYNsI iKlfÌ sB qoN awgy ho ky sMGrÈ
kIqf. iswK pMQ hmyÈF hI lokF dy hwk ivwc aqy Ëulm dy iKlfÌ KiVHaf hY.
pr awj iswK pMQ 1947 qoN bfad dIaF srkfrF vwloN idwqIaF pIVHF dy
aihsfs quhfzy nfl sFJy krnf cfhuMdf hY, qF ik qusIN jfx sko ik srbwq
dy Bly leI sMGrÈÈIl iswK pMQ nfl ikMny iËafdf Dwky, byiensfÌIaF aqy
awiqafcfr hoey hn.
Coty-Coty jfieË msly inptfAux leI vI iswKF ƒ lMmy sMGrÈ krny pey.
afpxy hwkF leI cwlI ies jwdo-jihd ivwc AunHF ƒ imlIaF jylHF, puils
dy qsIhy, ÈhIdIaF, jfiedfdF dI brbfdI, drbfr sfihb `qy POj df hmlf
aqy akfl qÉq dI qbfhI. iewQy hI bws nhIN, sgoN nvMbr 1984 ivwc idwlI
aqy hornIN QfeIN hËfrF inhwQy iswKF df kqlyafm vI kIqf igaf aqy ieMJ
iewk axKIlI kOm dI nslkuÈI krn dy pRogrfm lfgU kIqy gey.
mhfn Èfier imltn dy ies Ìqvy ivwc ieiqhfsk swcfeI hY ik jdoN qusIN
iensfÌ dyx ivwc dyrI krdy ho jF Aus ƒ lmkfAuNdy ho qF ies df sfÌ
mqlb ieho hY ik qusIN iensfÌ dyxf hI nhIN cfhuMdy jF qusIN iensfÌ
dyx qoN hI munkr ho. ieho kfrn hY ik awj iswK pMQ iensfÌ hfsl krn
leI lokF dI kcihrI ivwc afAux leI mjbUr ho igaf hY.
sfzy nfl hoeIaF aqy ho rhIaF vDIkIaF aqy DwikaF df ieiqhfs Tos qwQF
aqy gvfhIaF nfl Biraf ipaf hY. pr awj asIN iewQy kyvl iqMn muwdy lY
ky lokF dI adflq ivwc afey hF. ieh muwdy ieMnHy vfjb, spwÈt aqy aihm
hn ik sDfrn smJ rwKx vfly iensfn ƒ vI ienHF muwidaF pRqI Bfrq srkfr
dI phuMc, byruÉI aqy rvweIey pRqI hYrfnI pRgt ho skdI hY. aijhIaF
hflqF ivwc iswK pMQ ieh mihsUs kr irhf hY ik AunHF df Drm, AunHF df
swiBafcfr aqy AunHF dI inafrI hsqI mihPUË nhIN aqy BfrqI styt iswKF
dy ihwqF dI rfKI leI afpxI nYiqk, sMivDfnk aqy kfƒnI iËMmyvfrI qy
PrËF qoN mUMh moV rhI hY. ies DrqI AuWqy ‘hËfr Puwl iKVHn idE` dy
isDFq ƒ apxfAux dI QF ies dyÈ ivwc vwsdIaF sfrIaF kOmF, Gwt igxqIaF
aqy AunHF dy swiBafcfrF ƒ iewko rwsy jUiVaf jf irhf hY.
hirafxf ivwc isrsy Èihr dy iewk dMBI sfD, rfm rhIm dy nF hyTF iswK
pMQ ƒ vfr-vfr apmfinq aqy ËlIl kIqf jf irhf hY. ies sfD df bfkfiedf
iewk aprfDI ipCokV hY aqy ies AuWqy dyÈ dI cotI dI jFc eyjMsI
sI[bI[afeI[ vwloN kql aqy blfqkfr vrgy gMBIr doÈ lfey gey hn. Aus
dIaF gYr-kfƒnI aqy BVkfAU iksm dIaF srgrmIaF ipCly sfl isÉr `qy
phuMc geIaF, jdoN Aus ny dsm pfqÈfh gurU goibMd isMG jI df svFg rc
ky iswK kOm ƒ iswDI cuxOqI idwqI. ies aKOqI sfD ny puramn ros pRgt
kr rhy iswKF `qy hmly kIqy aqy do iswKF ƒ ÈhId kIqf. ipCly iewk sfl
qoN iswK pMQ ny ies sfD ivruwD kfrvfeI krn dI mMg ƒ lY ky qmfm
jmhUrI ZMg qrIikaF dI vrqoN kIqI, pr ies sfD ivruwD srkfr vwloN koeI
kfrvfeI krn dI bjfey ies dy zyiraF ƒ kyNdrI eyjMsIaF vwloN surwiKaf
idwqI geI aqy Éud ies dMBI sfD ƒ ‘ËYWz` surwiKaf idwqI geI. ibnHF
iksy rok-tok qoN Auh QF-QF GuMmdf hY aqy ijwQy-ijwQy Auh jFdf hY,
AuWQy-AuWQy hI ihMsf aqy tkrfE df mfhOl pYdf krdf hY. ies nukqy
AuWqy sfrf iswK pMQ iewkmq hY ik ies doÈI ƒ igRÌqfr kIqf jfvy aqy
sÉq qoN sÉq sËf idwqI jfvy.
jUn 1984 drbfr sfihb AuWqy hoey hmly smyN ‘BfeI sMqoK isMG iswK
rYPrYNs lfiebRyrI` ivwcoN, gurU grMQ sfihb dy anykF hwQ-ilKq srUp
aqy hËfrF ieiqhfsk, Dfrimk aqy swiBafcfrk dsqfvyË BfrqI POj borIaF
ivwc pf ky lY geI. iewk BrosyXog jfxkfrI muqfibk POj iswK pMQ dy ies
bhumuwly ivrsy ƒ 165 borIaF ivwc Br ky lY geI. ienHF dsqfvyËF dIaF
kuwl afeItmF 22 hËfr dy krIb hn, pr ajy qwk ieh pqf hI nhIN ik ieh
ikwQy hn, iks hflq ivwc hn aqy iks kol hn? awj hr iswK ieh jfxnf
cfhuMdf hY ik sfzf Auh ieiqhfsk ivrsf afÉr sfƒ ikAuN nhIN vfps kIqf
jf irhf? ies ivwc axgihlI aqy lfpRvfhI vrqx ipwCy kOx-kOx iËMmyvfr
hn. pfrlImYNt aqy srkfr KfmoÈ ikAuN hY? asIN ieh mihsUs krdy hF ik
gurU grMQ sfihb dy 300 sflf gur gwdI idhfVy ƒ asIN qF hI KuÈI-KuÈI,
rIJF aqy cfvF nfl mnf skdy hF jykr iswK rYÌrYNs lfiebRyrI dIaF
dsqfvyËF, gurU grMQ sfihb dy pivwqr srUpF, purqfn somy, hukmnfmy,
kImqI nusKy aqy hor purfxf irkfrz afidk iswK pMQ dy hvfly kIqf jfvy.
iswK Drm vI dunIaf dy bfkI DrmF vFg afpxI ivwlKx, inafrI hoNd aqy
hsqI rwKdf hY. gurU grMQ sfihb ivwc vI iswKF dI vwKrI hoNd dy
ieiqhfsk qwQ mOjUd hn aqy ieiqhfs dy vwK-vwK dOrF ivwc iswK pMQ
dwKxI eyÈIaf dy iewk vwzy ihwsy ivwc bfkfiedf rfj-Bfg dI vI mflk rhI
hY, pr ieh ikMny aÌsos nfl kihxf pY irhf hY ik sMivDfn dI Dfrf 25
(2)(bI) ivwc sfƒ ihMdU Drm df iewk ihwsf drsfieaf jf irhf hY. sMn
1947 qoN iswKF dI ieh purËor mMg hY ik ies Dfrf ivwc qrmIm krky
iswKF ƒ iewk vwKry Drm vjoN sMivDfnk aqy kfƒnI mfnqf idwqI jfvy. ieh
mMg krky asIN iksy Drm ivwc dÉlaMdfËI nhIN kr rhy, sgoN afpxI inafrI
hoNd dy swc df hI pRgtfvf kr rhy hF.
jdoN iksy vI hkUmq dy iqMny QMm ivDfnpfilkf (pfrlImYNt), kfrjpfilkf
aqy inaFpfilkf iewk lMmy arsy qoN afpxy hwkF leI puramn sMGrÈ kr rhI
iewk ijAUNdI jfgdI kOm ƒ iensfÌ dyx qoN nFh krn aqy Aus dI jwdojihd
ƒ gwlbfq rfhIN hwl krn dI QF qÈwdd nfl kuclx `qy AuWqr afAux, qF Auh
kOm iensfÌ hfsl krn leI jnqf dI kcihrI ivwc afAux leI mjbUr huMdI hY.
asIN afpxy iensfÌpsMd aqy jfgdI ËmIr vfly BrfvF aqy BYxF qoN ieh afs
rwKdy hF ik Auh sfzI siQqI ƒ smJx, swc `qy pihrf idMidaF hoieaF, ies
srkfr `qy dbfa pfAux ik Auh iensfÌ kry.
************************
|
|
|
|
|
iswDf kIrqn pRsfrn
vIzIAu
afzIAu inqnym
|
|