|
|
ÉudkuÈI krn lwgy pMjfb ƒ kOx bcfvy? |
|
ÈfhUkfrF qy bYNkF dIaF krËf nIqIaF ivc Pisaf pMjfb df iksfn qy Kyq
mËdUr vrg ÉudkuÈIaF dy rfh `qy ipaf hoieaf hY. pMjfb dIaF rfjsI
pfrtIaF ies gMBIr mfmly `qy pMjfb ivDfn sBf `c crcf krn dI QF, bdly
dI bOxI isafsq Aupr hI sdn df smF qy kroVF rupey brbfd krn qk sImq
huMdIaF jf rhIaF hn. pMjfb `c vD rhIaF ÉudkuÈIaF dy aMkiVaF pRqI
pMjfb srkfr kdy vI sMjIdf nhIN hoeI blik afqm-hiqafvF dy kysF nfl
sbMDq aMkiVaF ƒ gMBIrqf nfl srkfrF dbfAux jF Gtf ky pyÈ krn df aQfh
Xqn krdIaF af rhIaF hn pr kuwJ ÊYr srkfrI jQybMdIaF ies pYdf ho rhy
gMBIr mfmly `qy kMm kr ky pMjfb dI shI qsvIr pyÈ krn `c lgIaF hoeIaF
hn. srkfrI jbr ivroDI lihr dy knvInr zf[ ieMdrjIq isMG jyjI ny pMjfb
`c vD rhIaF afqm-hiqafvF sbMDI gwlbfq kridaF disaf ik jnvrI 2008 qoN
28 agwsq 2008 qk kyvl 8 mhIinaF `c hI 39 iksfnF qy Kyq mËdUrF ny
afqm-hiqaf kr leI hY, ienHF ivcoN 23 iksfn aqy 16 Kyq mËdUr hn.
ienHF isr aOsqn krËf 1 lwK qoN 6 lwK qk ciVHaf hoieaf hY. iksfnF kol
aOsqn ËmIn 3 qoN 5 eykV sI pr mËdUrF kol koeI ËmIn nhIN hY. 23
iksfnF qy mËdUrF ny mrn dy ZMg ivc Ìsl leI vrqI jfx vflI sprya rUpI
kItnfÈk dvfeI dI vrqoN kIqI qy bfikaF ny apxy-afp ƒ PFsI lgf ky jF
iPr gwzI hyT af ky jIvn smfpq kr ilaf hY. AunHF disaf ik AunHF dI
jQybMdI ny lihrf qy mUnk sb zvIËnF dy 91 ipMzF ivc 1988 qoN 2008 qk
hoeIaF 1630 afqm-hiqafvF ijnHF ivcoN 1500 kysF dI vYrIÌIkyÈn sQfnk
ipMzF dIaF pMcfieqF ny hlÌIaf ibafn dy ky kIqI hY, dy kysF sbMDI lok
sBf dy mfnXog spIkr somnfQ cYtrjI sfry lok sBf qy rfj sBf dy mYNbr
pfrlImYNt ƒ ienHF afqm-hiqafvF sbMDI dsqfvyË Byjy sn. ienHF rIportF
dy afDfr `qy lok sBf dy spIkr dI isÌfrÈ `qy lihrf qy mUnk sb zvIËn
`c srkfrI pwDr `qy mfl ivBfg dy amly duafrf afqm-hiqafvF sbMDI kysF
dI jfxkfrI hfsl krn leI kMm ÈurU kIqf hoieaf hY qy nfl hI ienHF ƒ
pRÈfsn ny mUMh ËubfnI sÉq hdfieqF idqIaF hn. imlI jfxkfrI anusfr
pMjfb srkfr ny ies qrHF df iek hor srvyKx pMjfb XUnIvristI luiDafxf
duafrf biTMzf qy sMgrUr iËilHaF df krvfieaf hY. pMjfb srkfr
afqm-hiqafvF sbMDI kyNdr kol pihlF hI Êlq aMkVy pyÈ kr ky pMjfb ƒ
imlx vflI rfhq sbMDI bhuq vwzf nuksfn krvf bYTI hY, ieh iPr dubfrf
ÊlqI duhrf rhI hY. s[ ieMdrjIq isMG ny disaf ik dwKxI rfjF dIaF
srkfrF ny kyNdr srkfr kol afqm-hiqafvF sbMDI shI aMkVy pyÈ kr ky
pRBfvq prvfrF ƒ muafvËf dyx leI kyNdr srkfr `qy dbfAu bxfieaf hoieaf
hY ijs sdkf kyNdr srkfr ny 69000 kroV rupey df ieh pYkyj pRBfvq
prvfrF dI mdd leI jfrI kIqf, ijs ivcoN dwKxI rfjF ƒ 4 hËfr kroV
rupey suwkI BUmI vfly rfj ijvyN ihmfcl qy hirafxf afid dy iksfnF leI
3304 kroV rupey dI rfhq vjoN mdd idqI. pr ies kyNdrI pYkyj ivc pMjfb
ƒ koeI lfB nf iml sikaf. ies qrHF pMjfb dI sUbf srkfr ny ÊrIb prvfrF
df pihlF hI vwzf nuksfn kr idqf hY. AunHF disaf ik dwKxI rfjF `c
pRBfvq prvfrF dy mYNbrF ƒ iek-iek lwK rupey nkd, iek prvfrk mYNbr ƒ
srkfrI nOkrI, iek pwkf mkfn bxf ky idqf igaf hY. akflI srkfr ny vI
2002 `c aijhy kysF sbMDI pRBfvq prvfrF ƒ rfhq dyx df vfadf qF kIqf
sI pr koeI puKqf kdm nhIN cuky gey. AunHF disaf ik jQybMdI ny iksfnF
dy prvfrF ƒ rfhq idvfAux leI hfeI kort `c kys dfier kIqf hoieaf hY
jo bihs `qy ligaf hoieaf hY. ies dI suxvfeI akqUbr dy aÉIr `c hovygI.
ieMdrjIq isMG ny ieh vI disaf ik pMjfb ÌfrmrË kimÈn ny apxI iek
rIport `c 1997 qoN bfad afqm-hiqafvF dy kysF `c pRBfvq prvfrF ƒ 50
hËfr rupey nkd qy 30 sfl leI 1500 rupey pRqI mhInf pYnÈn dyx dI
isÌfrÈ kIqI geI sI pr ieh rIport vI sUbf srkfr ny dbf ky rKI hoeI hY.
pMjfb srkfr ny apxy pwDr `qy afqm-hiqafvF sbMDI jo rIportF iqafr
krvfeIaF hn, AunHF ivc pMjfb puils dI rIport 2007 anusfr ipCly 7
sflF ivc kyvl 7 afqm-hiqaf dy kysF df iËkr hY. pMjfb mfl ivBfg dI
rIport 2007 `c ipCly 6 sflF `c 132 afqm-hiqaf dy kysF ƒ pRvfn kr ky
isÌfrÈ kIqI hY jdik pMjfb ÌfrmrË kimÈn dI rIport 2006 `c 2 hËfr pRqI
sfl afqm-hiqaf dy kysF sbMDI jfxkfrI drsfeI geI hY. ies ÊYr srkfrI
sMsQf aYm[ey[aYs[ afr[ anusfr pMjfb `c 1988-2006 qk afqm-hiqafvF dy
kysF df aMkVf 40 hËfr qoN 60 hËfr igxqI df hY. BfrqI iksfn XUnIan
vloN 8 iËilHaF ivc 261 ipMzF afDfrq kIqy gey srvyKx `c 1990 qoN 2006
qk ienHF kysF dI igxqI 90 hËfr drsfeI geI hY. srkfrI jbr ivroDI lihr
vloN lihrf qy mUnk sb zvIËn dy 91 ipMzF afDfrq ipMz anusfr ivsQfr
pUrvk iqafr kIqI rIport anusfr ipMz aflmpur `c 10, alIÈyd `c 17,
andfnf `c 36, aVkvfs 16, bfdlgVH `c 10, bfhmxIvflf `c 14 , bKorf klF
`c 34, bKorf Éurd `c 09, blrf `c 85, bMgf `c 34, bfAupr `c 17,
bnfrsI `c 14, BfeI kI psOr `c 04, BfTUaF `c 23, BUln `c 58, BuMdV
BYxI `c 06, Butfl klF `c 17, Butfl Éurd 17, ibÈnpurf KoKr `c 13,
buÈYhrf `c 25, dIdU `c 06, cMgflI vflf `c 05, cwTf goibMdpur `c 14,
cotIaF `c 47, cUVl klF `c 16, dUVl Éurd `c 12, zskf `c 29, dyhlf `c
21, ZINzsf `c 23, zUqIaF `c 23, ÌiqhgVH `c 11, mfmf `c 27, mnOtf `c
16, GumfrGft `c 05, GoVynfb `c 17, igdiVafeI `c 09, goibMdpur jvfhr
vflf 23, goibMdpurf jyjIaF `c 25, goibMdpurf pfpVf `c 04, mulhyrI `c
27, gurny klF `c 09, gurny Éurd `c 19, hmIrgVH `c 30, hFzf `c 07,
hirafAU `c 22, hrIgVH `c 25, hrIgVH mihlf `c 20, hoqIpur `c 07, jlUr
`c 16, kVYl `c 03, kflvyljfrf 15, kflIaf 04, krOdf 27, KfeI 16,
KnOrI klF 13, KnOrI Éurd 06, KMzybfd 17, KoKr klF 22, KoKr Éurd 12,
kotVf lyhl 10, ldfl 21, lihl klF 50, lihl Éurd 27, mhF isMG vflf 17,
mkrOV 13, mMzvI 08, minafxf 18, mUnk 34, nMgl 29, nvF gfAUN 12, PUld
14, rfeyDrIafnf 15, rfjlhyVI 02, rfmgVH gujrF 13, rfmpurf jvfhrvflf
11, rwqfKyVf 11, roVyvflf 12, slymgVH 18, sMgqpurf 32, sMmqIvflf 21,
syKUvfs 09, ÈfdI hrI 20, Èfhpur QyVI 07, ÈyrgVH 18, surjn BYxI 01,
Tskf `c 15 afqm-hiqafvF hoeIaF hn. Auprokq hr ipMz `c afqm-hiqaf krn
vfly iksfn kol kyvl 3 qoN 5 eykV ËmIn hY qy Aus ny bYNk qy ÈfhUkfr
df aOsqn krËf 1 lwK qoN 6 lwK qk dyxf hY. ies qrHF krËeI iksfn mËdUr
ÉudkuÈIaF dy rfh ipaf hoieaf hY. BfrqI iksfn XUnIan (eykqf) dy sUbf
pRDfn ruldU isMG mfnsf ny pMjfb `c vwzy pwDr `qy ho rhIaF
afqm-hiqafvF `qy sUbf srkfr dI sMjIdgI `qy itpxI kridaF ikhf ik
ajokI rfjnIqI lok muidaF qy msilaF qoN bhuq dUr clI geI hY. ivDfn
sBf sdn `c hux lok muidaF qy smwisafvF pRqI ivcfr-crcf nhIN huMdI,
blik sdn df smF afpsI rfjnIqk ÉihbfËI `c hI brbfd kIqf jfx ligaf
hoieaf hY. iksfn afgU ny ikhf ik jdoN pMjfb df iksfn kyNdrI anfj
BMzfr `c 70 ÌI sdI ihwsf pfAuNdf af irhf hY qF iPr krËf muafÌI vflI
rfhq rkm ivcoN kyvl 9 ÌI sdI ihwsf ikAuN idqf igaf. ies muwdy `qy
pMjfb dy mYNbr pfrlImYNt sdn qy lok sBf sdn `c pMjfb dy krËeI iksfnF
dI gwl cukx `c asÌl rhy hn. akflI dl iksfnF dIaF votF lY ky qfkq `c
afieaf hY pr iksfnI muidaF `qy lok sBf qy ivDfn sBf sdn `c
ivcfr-crcf krn leI kdy vI sMjIdf qy gMBIr nhIN hoey, jo ik pMjfb df
swB qoN vwzf duKFq hY.
************************
|
|
|
|
|
iswDf kIrqn pRsfrn
vIzIAu
afzIAu inqnym
|
|