sMq iBMzrF vfilaF dI afKrI ieMtrivAU 3, jUn 1984


sRI akfl qKq sfihb Aupr gey sMq jI 20-25 isMGF ƒ BfÈx dy rhy sn aqy sRI drbfr sfihb dI byadbI rokx leI AunHF ƒ pRyrxf dy rhy sn. ieqnI dyr ƒ hirmMdr isMG sMDU afl ieMzIaF iswK stUzYNt PzryÈn df jnrl skwqr sI (Auh jnvrI 1990 ivwc KfVkUaF hwQoN afpxy hI Gr mfiraf igaf sI) af igaf qF pwqrkfr Aus dI ieMtrivAU lYx lwgy. sMDU ny pMjfb ivwc POË Byjx dI inKyDI kIqI iewk svfl dy jvfb ivwc Aus ny ikhf ik jykr dohF sMqF dI injI qOr qy eykqf nhIN ho skdI qF pMQ dy Bly leI mfniskqf eykqf qF ho skdI hY? awj qoN pihlF Auh ÈROmxI akflI dl dy lIzrF dI ivÈyÈ krky sMq logoNvfl dI burI qrHF nukqfcInI krdf irhf sI awj Aus dy rwvIeIey hYrfnkuMn qbdIlI sI.
pwqrkfr iPr sMq iBMzrFvfilaF ƒ imly. sMDU ny do BfÈIey df kMm kIqf. svfl jvfb ies qrHF sn:-
pMjfb ivwc ÌOj Byjx bfry quhfzf pRqI kRm?
ieh iswKF ƒ dbfAux leI ByjI geI hYY.
sI[afr[pI[ POj ivwc koeI Prk?
koeI Prk nhIN isrP nF df hI Prk hY sI[afr[pI[ vI iswKF ƒ dbf rhI hY ieh vI dbfAuxgy.
ÈRI drbfr sfihb qy pihlI jUn ƒ lwgIaF golIaF dy inÈfn vyKy hn-kI hux ies dI pRqI ikiraf hovygI?
iswK sRI drbfr sfihb dI byadbI iblkul nhIN shfr skdy, ies dI pRqIikiraf ËrUr hoeygI.
kI hux iswK Bfrq ivwc rih skdy hn?
brfbr dy ÈihrI bx ky hI rih skdy hn.
kI iswK Bfrq nfl rih skdy hn?
swcI gwl hY ik hux rihxf aOKf hY.
kI qusI akflI lIzriÈp qoN sMquÈt ho?
ies bfry kuJ nhIN kihxf.
rwb nF kry jy quhfzI mOq ho jfey qF quhfzf AuqrfaiDkfrI kOx hoeygf?
sfzy ivwc votF df irvfË nhIN hY jo ivakqI Xog hoeygf jQy vfly Auys ƒ cux lYxgy.
kI qusIN ivdyÈF qoN afpxy imÈn dI pRfpqI leI mdd lAugy?
iswKF dy hwkF leI jy koeI dyÈ mdd deygf qF jrUr lvFgy.
iewk svfl dy jvfb ivwc sMq jI ny ikhf ik pihlI jUn ƒ AunHF dy iksy mYNbr ny golI nhIN clfeI. kI qusIN isMG sfihbfn dy kwl dy afdyÈ nfl sihmq ho ik srkfr ny sRI drbfr sfihb qy hmlf kr idwqf hY, duÈtF df nfÈ kr idE?
pUrI qrHF.
iek hor svfl dy jvfb ivwc AunHF khf ik iswK Bfrq ivwc gulfm hn, asIN gulfmI dIaF jMËIrF kwtxIaF hn.
Aus smyN sMq jI pfs BfeI amrIk isMG, BfeI rCpfl isMG, jrnl Èubyg isMG qy igafnI pUrn isMG vI bYTy sn. sMq jI ny jrnl Èubyg isMG dI pwqrkfr nfl jfx-pCfx krfeI qy dwisaF, ienHF ny mukqI bfhnI ÌOj bxfeI sI aqy bMglf dyÈ aËfd krvfieaf sI.
pwqrkfrF ny jnrl sfihb qoN vI keI svfl puwCy jnrl Èubyg isMG ny ikhf jykr jrnl spYrO kFgrs ivwc Èfiml ho skdf hY qF mYN ÈROmxI akflI dl ivwc Èfiml ikAuN nhIN ho skdf. AunHF ny ikhf ik afpxy dyÈ leI anykF lVfeIaF lVy hn ayq hux afpxy Drm qy Dfrimk asQfn ÈRI hirmMdr sfihb jI dI pivwqrqf leI jfn vfr dyxgy. (jo AunHF ny scmwc hI vfr idwqI).
ieqny ƒ kuJ isMG lfglIaF AucIaF iemfrqF qy puËIÈnF lY ky bYT ÌOjIaF ƒ dUr bIN nfl dyKx lwgy. jrnl sÈbyg isMG AunHF qoN dUrbIn lY ik afp dyKx lwgy asIN vfps af gey. AudoN asIN supny ivwc vI nhIN sI soicaf ik sMq jI nfl sfzI afKrI mulfkfq hY.
Gr ky KbrF suxIaF ik sfry pMjfb ivwc 36 GMty leI kriPA 9 vjy lwg irhf hY ies dOrfn pMjfb ivwc hr qrF dIaF gwzIaF, bwsF, ieQoN qwk ik bYl gwzIaF, sfeIklF dy cwlx qy vI pfbMdI lgf idwqI geI. gvrnr dy slfhkfr zf: iswDU ƒ kyNdr ivwc vfps Byj idwqf igaf aqy lYPtInYNt jrnl rxjIq idafl ny gvrnr pMjfb dy surwiKaf slfhkfr vjoN cfrj sMBfl ilaf. aKbfrF qy sYNsr lgf idwqI geI aqy ÌOjI, nIm ÌOjI POrsF qy kuJ vI Cfpx qy pfbMdI lgf idwqI geI. kriPAU kfrn agly idn aÉbfrF nhIN afAuxIaF sn. ies qoN jfpx lwgf ik awj sRI drbfr sfihb qy hmlf hovygf.
 

************************

 

 

iswDf kIrqn pRsfrn

vIzIAu

afprysLn nIlf qfrf

sMq jrnYl isMG jI

sLRI hrmMidr sfihb qy hmlf (1984)

BfeI qyijMdr isMG jI

kfkfr, dsqfr qy rihq

   

afzIAu inqnym

jpu jI sfihb

jfpu sfihb

qvY pRsfid svwXf

copeI sfihb

afnMd sfihb

rihrfsu sfihb

kIrqn soihlf

suKmnI sfihb

ismrn

sMq jrnYl isMG jI