|
|
……………Xfd ivwc AukrI jUn 84 |
|
idn Èuwkrvfr jUn 1984 ƒ ipMz Èqrfxf, pitaflf dI kuJ sMgq ijs ivwc
ijafdfqr bIbIaF qy bwcy sn ny pMcmI dy ieÈnfn leI dUK invfrn sfihb,
pitaflf leI kUc kIqf. sMgq ivwc mfqf lfB kOr (mfqf ÈhId jrnYl isMG
Èqrfxf) vI sn qy myrI Aumr Aus vkq koeI 13 ku sfl dI sI. jdoN asIN
pitafly phuMcy qF kuJ pRmuwK QfvF` qy kriPAU lwg cuwkf sI qy
gurduafry phucx` qy Èfm ƒ pqf lwigaf ik sfrf pitaflf Èihr hI POj ny
sIl kr idwqf hY ik koeI ikqy af jf nhIN skdf. rfq ƒ sfƒ hYWz-gRMQI
ny dwisaf ik Ìoj vwloN aYlfn hoieaf ik iksy ny vI gurduafry qoN bfhr
nhIN jfxf nhIN qF dyKidaF hI golI mfr idwqI jfvygI. ieh Auh smF sI
jdoN iPËf ivwc joÈy-AumMg, ros, qlKI qy tkrfa kuJ ies qrHF Gul iml
gey sn ik awj vwzf duKFq vfprn vflf hY. iswK kOm ƒ 1967 qoN bfad
pihlI vfr iksy kihxI qy krnI vfly afgU dy drÈn hoey sn qy iek vfr
ievyN lwg irhf sI ik sfrI kOm dI iksmq iewk ÈKsIaq`qy kyNdirq ho geI
hovy. sfzy nfl hI sMgq df vI kuJ aYsf hI hfl sI qy iewk BfrI bycYnI
srb ivafpk sI. mfqf jI ny mYƒ ikhf ik bytf jf ky dyK srF ivwc kmrf
imly qF AuQy rfq kwtI jfvy. mYN srF ivwc igaf qy dyiKaf ik AuWQy
pihlF hI bhuq BIV sI qy sfry kmry Bry pey sn. pMzfl ivwc vI sMgqF
arfm kr rhIaF sn. srF ivwc sMgq dI igxqI koeI cfr pMj sO dy krIb
hovygI qy AuWQy vI mYN Auho ijhI mnodÈf BfrU dyKI ijho ijhI sfzI sI.
lokF dy ichiraF`qy zr vI sI iPkr vI, kRoD vI sI qy ievyN lwg irhf sI
ik sB hI kuJ hox dI AuzIk ivwc ivafkul sn. mYN vfps af ky mfqf jI ƒ
dwisaf ik afpF ƒ srovr dI pRkrmf ivwc hI rfq kwtxI pYxI hY ijQy ik
pihlF hI koeI 300 dy krIb sMgq arfm kr rhI sI. asIN AuQy hI suwqy.
svyry AuTky ieÈnfn kIqf qy gurbfxI srvx kIqI. idn df cfnx hox`qy pqf
lwigaf ik gurduafry ƒ cfroN pfsy qoN POj ny sIl kr idwqf sI.
gurduafry ivwc kfPI sMgq qy lMgr vflI QF`qy BIV BVwkf sI. koeI bfhr
nhIN sI jf skdf qy nf hI iewk qoN dUjy pfsy jf skdf sI. gurduafry
ivwc lMgr nfl hI guËfrf krnf pYxf sI. duwD dy muwkx kfrn Coty bwicaF
ƒ pryÈfnI af rhI sI. ÈnIvfr svyry qoN lY ky sOmvfr rfq qwk hflfq
ieho hI bxy rhy. sMgq ivwc bycYnI qy zr vwD irhf sI. ieh qOKlf sI ik
Èfied Poj sBnF ƒ hI mfr dyvygI. somvfr rfq 12 vjy pihlI golI cwlI qy
ZfeI vjy qk lgfqfr cwldI rhI. sMgq ivwc Bwj-doV mc geI qy kuJ vI suJ
nhIN sI irhf. sB pfsy hfhfkfr aqy rOlf rwpf sI qy golIbfrI dI lgfqfr
afvfË mfhOl ƒ hor BY-BIq bxf rhI sI. kOeI ZfeI ku vjy POj ny
gurduafry`qy kbËf kr ilaf qy pRkrmf ivclI sfrI sMgq ƒ cfh ky lMgr
vflI QF`qy iekwTf kr ilaf. AunHF ihljul dI sÉq mnfhI kIqI. ies qoN
bfad sfrI sMgq ivwcoN nOjvfnf dI CFtI kIqI geI, ijnHF dI igxqI koeI
50-60 sI. iehnF nojvfnf ƒ sMgq dy sfhmxy hI bMdUkF, bUtF qy TuwizaF
nfl bhuq byrihmI nfl kuwitaf igaf qy gflHI gloc kIqf igaf. ies qoN
bfad pqf nhIN iehnF nOjvfnF ƒ ikwQy ljfieaf igaf ikAuNik ies qoN
bfad asIN AuhnF ƒ kdI nhIN vyiKaf. bfkI sMgq ƒ AuWQy hI ibTfeI
rwiKaf igaf. pRkrmf ivwc Èfied QoVHy ijhy hiQafrbMd isMG sn, ijnHF
ny pRkrmf dy QMmHF dy AuhilEN POj dI golIbfrI df kuJ smyN leI jvfb
idwqf qy iPr ieh jvfb bMd ho igaf. svyry 5 ku vjy qwk sMgq ƒ POjIaF
ny sKqI nfl ieko QF`qy ibTfeI rwiKaf. jy iksy ƒ twtI ipÈfb afAuNdf
qF srovr dy kMZy`qy hI krnf pYNdf sI. svyry gurU gRMQ sfihb df pRkfÈ
vI nf ho sikaf. idn cVHn`qy POj nfl pMjfb pulIs vI af geI qy sfƒ
Coty Coty gruwpF ivwc twtI ipÈfb leI iljfieaf igaf. inÈfn sfihb
koloN lMGidaF mYN vyiKaf ik iewk nIlI dsqfr qy gutkf sfihb KUn ivwc
gVHwc pey sn. twtIaF srF ivwc bxIaF hox kfrn sfƒ AuWQy iljfieaf igaf.
aMdr df idRÈ bhuq zrfAuxf qy kicafxf sI. jo 400-500 sMgq Èukrvfr ƒ
iewQy dyKI sI, Aus df koeI pqf nhIN sI qy sfrI PrÈ KUn nfl lwQ-pwQ
sI. mnuwKI KUn df gfVHf gfrf bx igaf sI qy pYr Qwp Qwp kr rhy sn.
mnuwKI KUn AuqoN dI qurnf zfZf aOKf sI. mYN bysuwD ijhf iewk loQ vFg
quiraf jf irhf sI. hvf ivc mOq dI bo sI qy pYrF ivwc gfVHI lfl
mnuwKI rwq sI. ies KUn dI kI khfxI sI jF Aus sMgq df kI bixaf, ies
bfry ikafs hI kIqf jf skdf hY. ho skdf hY ik sfrI sMgq hI ÈhId kr
idwqI geI hovy. Aus idn mYN iewk hor iGnfAuxf idRÈ ieh dyiKaf ik
gurU Gr df iewk drimafny kwd qy Bfry srIr vflf gRMQI isMGF dI
inÈfndyhI kr irhf sI qy pulIs ƒ sB kuJ bhuq ivsQfr qy dlIl nfl dws
irhf sI. iswK kOm ivwc ijwQy sUrbIrF qy srProÈF dI kmI nhIN hY AuWQy
nflo nfl isry dy gwdfrF dI vI kmI nhIN hY. sfƒ sfiraF ƒ iPr srovr dy
kMzy`qy bYTx leI ikhf igaf qy krIb 8 vjy svyry sfƒ pMjfb pulIs dy
hvfly kr idwqf igaf. pMjfb pulIs sfƒ hwQ KVHy krvf ky kVfh pRÈfd
vflI QF`qy lY geI qy iPr Ausy qrHF ibTf idwqf igaf. iewQy Poj qy
pulIs ny sfiraF dy nfm pqy hfisl kIqy. sfzy sfhmxy srF aqy srovr
ivcoN imilaf aslf vI rwiKaf igaf qy iPr pMjfb pulIs dy hvfly kr
idwqf igaf, jd asIN drÈnI izAuZI ivcoN lMGy qF dyiKaf ik izAuZI dIaF
pOVIaF KUn nfl ilbVIaF peIaF sn qy rOÈndfn tuwty hoey sn qy kMDF`qy
QF QF golIaF ny zUMGy Kwpy pfey hoey sn. iPr sfƒ srihMd roz vfly gyt
kol ijQy ik lMgr qy srF ƒ rsqf jFdf hY AuQy bYTx leI ikhf igaf. ieQy
asIN dyiKaf ik sVk`qy zUMGy cotF dy inÈfn sn jo bfad ivwc pqf lwigaf
ik tYNk dI cYn dy inÈfn sn. iesy rsqy KflI tYNk srF vwl ƒ igaf lwgdf
sI. kuJ POjI asIN dyKy jo ik ËÉmI sn qy Auhnf dIaF lwqF bfhF`qy
golIaF dy ËÉm lwgdy sn. ies qoN bfad sfƒ kuJ sI[afeI[ey[ stfP
pitaflf qy kuJ ƒ sdr Qfxf pitafly iljfieaf igaf qy iek vfr iPr sBnF
df pqf iliKaf igaf. sdr Qfxf ivwc asIN 150 ku jxy sF qy sfƒ Èfm ƒ
rotI qy pfxI idwqf igaf. bIbIaF bwcy BuwK ipafs qy zr nfl byhfl hoey
pey sn qy AuhnF ƒ lMgr pfxI nfl kuJ rfhq imlI. iPr aYs[aYs[pI
pitaflf ny sfƒ ikhf ik ijhVf gurduafry jfxf cfhuMdy hY Aus ƒ AuWQy
Cwz idwqf jfvygf, ijhVf Gry jfxf cfhygf Ausƒ pitafly qoN bfhr Cwz
idwqf jfvygf, ikAuNik pitafly Èihr ivwc kriPAU lwgf hoieaf sI.
iËafdfqr lokF ny ikhf ik sfƒ pitafly qoN bfhr Cwz idwqf jfvy qF sfƒ
pMjfb pulIs ny rfq 10 ku vjy pitafly qoN bfhr Cwz aFdf. jUn 86 dy
ieh kuJ idn myrI Xfd ivwc soc leI Aukr gey hn qy hr jUq qy pihly
hÌqy ivc Xfd socF`qy Cf jFdI hY qy mYN socdf hF ik smyN df gyV kho,
jF myrI kOm dI KuafrI ik Auho BfrqI POj ijs ny sfzI iewËq ƒ pYrIN
mDoilaf, awj AuhI BfrqI POj ivwc nokr iswK jvfn hornF sMGrÈÈIl komF
ƒ ilqfV rhy hn. afpxI hoxI bfry kI kIqf jfvy kuJ suJdf nhIN hY.
vfihgurU BlI kry qy myrI mdhoÈ kom ƒ surq suD bKÈy.
************************
|
|
|
|
|
iswDf kIrqn pRsfrn
vIzIAu
afzIAu inqnym
|
|