|
|
kYtF dy rUp ‘c pfly biGafVF ivruwD hux bfdlF dIaF KuMZIaF qlvfrF |
|
pMjfb dy sfbkf zI[jI[pI aYWs[ aYWs[ ivrk dI igRPqfrI ipwCoN pMjfb
pulIs dy kYt iPr crcf ivwc af gey hn. ivrk df nyVlf kYt ‘suwKI` qF
pihlF vI crcf ‘c irhf sI, pr hux pMmf mfdoiklaF vfÜf vI nMgf ho ky
sfhmxy af igaf hY qy Aus ny pihlI vfr KuwlH ky ÈyKI mfrn vfÜy ZMg
nfÜ ieh iekbfl kIqf hY ik mYN (ÈhId) BfeI Drm isMG kfÈqIvfÜ smyq keI
cotI dy juJfrUaF bfry sUcnf dy ky AunHF ƒ mrvfieaf hY.
dunIaF dI vwzI qfkq akvfAux vfÜy ihMdusqfn dy hkUmqI isstm dy pflqU
kuwqy KuwizaF` coN inkÜ-inkÜ ky ijvyN ÈyrF dy iÈkfrI hox dy dfavy
krn lwgy pey hn, ies qoN pRqIq huMdf hY ik AuhnF dy idlF` coN iswK
kom df zr dUr ho igaf hY. ieh qwK iswK sMGrÈ dy ajoky rihbrF dI
nfkfmI dI cuglI vI krdf hY, pr iewk aKOq ieh vI hmyÈf shI iswD huMdI
rhI hY ik kIVy dy KMB EdoN hI inkÜdy hn, jdoN Aus df aMq nyVY
afAuNdf hY qy Auh AuWz ky afpxy-afp awg vwl af jFdf hY. iswK ieiqhfs
ivwc buwkl dy swpF dI afmd iswKF dy aMgryË nfÜ afZf lwgx qoN bfad
arMB huMdI hY qy ieiqhfs gvfh hY ik jykr ieh buwkl dy swp mOq dI sËf
qoN bc vI gey, qF vI AunHF dI sfrI iËMdgI df pl-pl mOq dy sihm hyT
hI bIqdf irhf. ies qrHF dI iËMdgI, mOq qoN keI guxF vwD bdqr huMdI
hY.
pMmf mfdoikaF vfÜf BfvyN ivrk dy ivroD` c nMgf ho ky sfhmxy afieaf
hY, pr keI kYt ivrk dy hwk ivwc vI sfhmxy afey hn. ienHF` co jn:
idafl isMG dy nF hyT keI AuWGy iswK lIzrF ƒ kql krn df dfavf krn
vfÜf suKivMdr kfkf vI hY.
ieMzIan lfienË dy nF hyT jn: idafl isMG dI agvfeI aDIn keI vfrdfqF
hoeIaF sn, AuWGy iswK juJfrU BfeI rimMdrjIq isMG tYxI ny ies kYt
igroh ƒ Éqm krn df dfavf kIqf sI, pr huxy ijhy pRgt hoey kYt
suKivMdr kfkf df kihxf hY ik ieMzIan lfienË nF dy Aus igroh` coN mYN
moZI sI qy mYN shI slfmq bc igaf sI, byÈwk kfrvfeIaF Aus qoN bfad
bMd kr idwqIaF sn.
hYrfnI hY ik iewk ÈÉs ijhVf mIzIey dy sfhmxy ihwk QfpV ky kih irhf
hY ik ‘mYN hI mfn dl dy lIzr myjr isMG bldyv isMG GuMmx ƒ kql kIqf
sI`, iPr ‘mYN hI Aus df Bog smfgm aXoijq krn vfÜy mfstr amrIk isMG`
qy goÜIaF clfeIaF sn`, mYN hI BfeI mnbIr isMG chyVU dy ibrD ipqf ƒ
kql kIqf`, iPr ‘mYN hux dI iswiKaf mMqrI AuipMdrjIq kOr dy ipqf` qy
goÜIaF clfeIaF……[`, Aus ÈÉs dy ies iekbflIaf ibafn df bfdl srkfr dy
iksy purjy ny vI noits qk nhIN ilaf. kI bfdl srkfr ienHF kqlF dy
sMgIn ËurmF dI hmfieqI hY? lwgdf hY ik bfdl srkfr df inÈfnf isrÌ
ivrk hY qy Auh vI ies kfrn nhIN ik Auh mnuwKI hwkF df AulMGxf kr ky
guMzf igroh kfiem krn vfÜI puils df aihm aÌsr hY, blik ies leI ik
Auh kYptn amirMdr isMG df Éfsm-Éfs irhf hY qy Aus ƒ sbk isKfAuxf
ËrUrI hY. Es qrHF ijMny mrËI kuwqy-ibwly keI-keI pMQk ÈKsIaq dy kql
krn df iekbfl krI jfx, bfdl srkfr ƒ ies nfl koeI srokfr nhIN hY.
iehI kfrn hY ik ivrk ny vI ieh bVHk mfrI hY ik bfdl srkfr ‘c jykr
ihMmq hY qF Auh kYt pflx vfÜy sfry hI aÌsrF dy iKlfP kfrvfeI kry.
bfdl horIN ies bVHk dy jvfb ‘c imaFky qk vI nhIN, pr mnuwKI hwkF leI
kMm kr rhy vrkrF ƒ ieh iewk iewk qwQ aMqrrfÈtrI kcihrI` c pyÈ krn
leI kfrjÈIl ho jfxf cfhIdf hY. ies leI asIN iewk vfr iPr pMjfb aMdr
isMG sMGrÈ ƒ kuclx leI ihMdUsqfn dy jfbr isstm vwloN vrqoN ivwc
ilaFdI geI kYt-pRxflI bfry ijMny ku qwQ sfhmxy af sky hn, AunHF ƒ
iewk vfr iPr lokF sfhmxy rwK rhy hF.
ihMdUsqfnI srkfr ny pMjfb aMdr iswKF dy hiQafrbMd sMGrÈ ƒ kuclx dy
keI kmIny qy kutl pYNqVy apxfey. ienHF pYNqiVaF ivwcoN iewk qrIkf sI
iswK juJfrUaF dy Bys ivwc afpxy guMzf-igroh kfiem kr ky AunHF qoN
ÊYr-ieÉlfeI kfrvfeIaF krvfAuxIaF aqy ies qrHF juJfrUaF ƒ bdnfm krnf.
ies iGnfAuxy qrIky ƒ ihMdUsqfnI srkfrI mÈInrI ny gupq rwKx dI pUrI
vfh lfeI. ies ivwc Auh kfPI hwd qwk sÌl vI hoeI. aijhy bhuqy
guMzf-igroh iswK juJfrUaF dy Bys ivwc gumnfm rih ky hI ipMzF ivwc
KOrU pfAuNdy, luwt-mfr krdy qy keI msUm lVkIaF ƒ afpxI hvs df iÈkfr
bxfAuNdy rhy, pr ivwcoN-ivwcoN aijhy keI igroh afpxy aslI rUp ivwc
nÈr vI ho gey. aijhy igrohF ƒ ‘kfÜIaF ibwlIaF` (blYk kYts) ikhF jFdf
sI. kuJ kfÜIaF ibwlIaF qk pwqrkfr phuMc gey qy AunHF dy rfhIN
ihMdusqfnI srkfr dIaF krqUqF Ëfhr ho geIaF. pihlF-pihl qF pulIs aPsr
vI ienHF krqUqF dI iËMmyvfrI lYx qoN Bwjdy rhy, pr jdoN koeI pyÈ nf
geI qF AunHF ny afpxy ies iGxfAuxy mksd dy hwk ivwc keI qrHF dIaF
ilpIaF-copVIaF dlIlF pyÈ krnIaF arMB kr idwqIaF. AudoN dy pulIs muKI
irbYro ny spwÈt kih idwqf:
‘‘pMjfb aMdr srkfr df iewko-iek AudyÈ KfVkUaF ƒ Éqm krnf hY; aijhf
kƒn anusfr huMdf hY jF kƒn qoV ky, ies nfl koeI Ìrk nhIN pYNdf. jMg
ivwc kƒn nhIN, duÈmx df Kfqmf hI sB kuJ huMdf hY``.
irbYro ny ‘ielstryitz vIklI` dy sMpfdk pRqIÈ nMdI nfÜ gwlbfq kridaF
kfÜIaF ibwlIaF arQfq juJfrUaF dy Bys ivwc kfiem kIqy gey ihMdUsqfnI
srkfrI guMzf igrohF bfry ieAuN sÌfeI idwqI:
‘‘rfq ƒ gÈq krn dI smwisaf sI. dihÈqgrd (iswK juJfrU) gÈq krn vfÜIaF
(ihMdusqfnI pulIs) pfrtIaF` qy hmly kr ky AunHF ƒ Éqm krn lwg pey sn.
aijhIaF keI GtnfvF vfprIaF. ies nfÜ aijhy keI kys sfhmxy afey, jdoN
gÈq krn vfÜIaF pfrtIaF (zr kfrn) rfq ƒ bfhr inkÜx qoN ihckcfAux lwg
peIaF. sfƒ koeI smJ nhIN sI pY rhI ik kI krIey. asIN ies bfry socx
lwg pey. iewk suJfa ‘jo myrf nhIN sI` sfhmxy afieaf ik asIN vI afpxy
‘muMizaF` ƒ icwty kwpVy puaf ky rfqF ƒ ByjIey. ijhVy dihÈqgrdF (kwcy
ipwly jF ÈONkIaf qOr` qy lihr ivwc Èfml hoey nOjuafnF) ƒ asIN afpxy
nfÜ gMZ ilaf hY, AunHF ƒ Aus ielfky aMdr Byijaf jfvy, ijwQy gÈq krn
vfÜIaF pfrtIaF nhIN jFdIaF, ikAuNik ienHF ielfikaF aMdr lok vI rfq
bfhr nhIN inkldy sn, ies leI rfq ƒ jykr koeI gruwp GuMm irhf hovy qF
Auh dihÈqgrdF df hI gruwp hovygf. ies leI sfzy bMdy iswDy hI Aus
gruwp ƒ icwq kr dyx``.
pr ihMdusqfn dy ieh guMzf-igroh icwty kwpVy pf ky ijhVIaF kfÜIaF
krqUqF krdy sn, jF jo ienHF qoN krvfeIaF jFdIaF sn, Aus bfry ivsQfr
ivwc iewk irport 1988 dy aKIr ivwc ‘pMjfbI itRibAUn` aÉbfr ivwc CpI
sI, ijs df sfr-aMÈ ieh sI:
‘‘kfÜIaF ibwlIaF juJfrUaF dy Bys ivwc moiZaF` qy asfltF ltkf ky
ipMzF ivwc lokF dy GrIN jf vVdIaF ny. ieh nklI juJfrU, Éud ƒ aslI
juJfrU dws ky rotI pfxI KFdy qy iPr DIaF-BYxF dI bypqI vI krdy hn.
keI QFvF ‘qy nojvfn lVkIaF ƒ cuwk ky lY jFdy hn……[ jdoN mnuwKI hwkF
leI lV rhIaF jQybMdIaF QfixaF ivwc iswK bIbIaF` qy huMdy vihÈI
awiqafcfrF ivruwD avfË cuwkdIaF hn, AudoN hI juJfrUaF dy Bys ivwc
ieh kfÜIaF ibwlIaF aOrqF dI bypqI krn dIaF krvfeIaF ivwc vI qyËI lY
afAuNdIaF hn qF ik bdnfmI KfVkUaF dI vI pulIs dy brfbr hI hovy. kuJ
kwcy-ipwly juJfrUaF dIaF nIqI ivhUxIaF vfrdfqF kfrn ieh kfÜIaF
ibwlIaF afpxIaF Êlq kfrvfeIaF ƒ juJfrUaF dy Kfqy pfAux` c sÌl
huMdIaF af rhIaF hn. keI QFvF` qy ieh kfÜIaF ibwlIaF iksy amIr Gr
ivwc jf ky rotI pfxI KFdIaF qy iPr kuJ idnF bfad EQy pulIs ƒ Byj
idMdIaF hn ik qusIN awqvfdIaF ƒ rotI KvfAuNdy ho. Gr vfiÜaF dy nFh
krn` qy Auh iewk iewk gwl df cyqf krvfAuNdy hn ik PlfxI qrIk ƒ eyny
juJfrU quhfzy Gr afey sn qy qusIN PlfxI-PlfxI gwl kIqI sI. Gr vfÜy
zr jFdy hn ik AunHF dI corI PVI geI hY, iPr Auh motI rkm dy ky jfn
CuzfAuNdy hn. ies qrHF ieh kfÜIaF ibwlIaF bVI asfnI nfÜ iswK lihr dy
hmdrdF dI inÈfndyhI vI kr lYNdIaF hn``.
icwty kwpiVaF qy aMimRqDfrI bfixaF ivwc ivcrdIaF ienHF kfÜIaF
ibwlIaF dIaF krqUqF (keI vfr mOky` qy lokF vwloN PV ley jfx` qy)
aÉbfrF ivwc nÈr hox lwgIaf qF iensfÌpsMd lokF vwloN ihMdusqfn srkfr
dy pfly ienHF guMzf-igrohF ƒ Kqm krn bfry ikhf jfx lwgf. ihMdusqfn
dI srkfr bVI byÈrmI nfl ies` qy Gysl vwt bYTI. pr ies krqUqf BrpUr
srkfrI mÈInrI dy pRmuwK sMd ky[pI[aYs[ igwl ny qF sO dI iewko hI
suxf idwqI. ‘ieMzIaf tuzy` dy pwqrjfr vI[ky[ mudigl nfÜ gwl kridaF
igwl ny ikhf:
‘‘pMjfb aMdr (BfrqI) surwiKaf dr (aijhy) KuÌIaf dsiqaF qoN bgYr kuJ
vI nhIN kr skdy. aijhy dsiqaF ƒ Kqm krn df svfÜ hI pYdf nhIN huMdf``.
aijhy keI guMzf ansrF ƒ pulIs aPsrF ny kfljF aqy XUnIvristIaF ‘c
dfKly vI idvfey qy iswK ividafrQIaF ivclI cyqnf Üihr ƒ TwlHx dy Xqn
kIqy qy ihMdusqfnI srkfr ny aijhy guMzf igrohF dI srpRsqI jfrI rwKI.
iswK juJfrUaF ny aijhy keI igroh Éqm kIqy. ihMdusqfnI srkfr dy pfly
hoey aijhy kuJ guMizaF ny pMjfb ivwc juJfrU lihr dy QMmH jfx ipwCo
vI blfqkfrF df islislf jfrI rwiKaf, ijs kfrn hkUmq ƒ mjbUrn AunHF ƒ
Kud Éqm krnf ipaf, pr aijhf kuJ guMzf kmFzr ajy qk vI ihMdUsqfnI
srkfrI srpRsqI ivwc dndnfAuNdy iPrdy hn.
kYtF bfry kuJ hor qwQ
ihMdusqfnI pulIs dy ijhVy toly gumfnm qOr ‘qy iswK juJfrUaF dy Bys
ivwc ivcrdy rhy, lihr ƒ bdnfm krdy qy iswK juJfrUaF ƒ ÈhId krvfAuNdy
rhy, AunHF qoN ielfvf AunHF dy pfly aijhy kYt vI sn, jo juJfrU
jQybMdIaF `c afpxI QF bxf ky juJfrUaF vjoN pRiswD ho ky ivcrdy rhy
qy aMdro-aMdrI lihr ƒ Zfh lfAuNdy rhy. juJfrU lIzriÈp vjoN qfnfÈfhI
Ìurmfn jfrI krny, inwkI-inwkI gwl `qy iksy df vI kql kr dyqf jF
pirvfrF dy pirvfr hI muÉbr hox df doÈ lf ky mfr dyxy, juJfrUaF aMdr
GuspYT krn ivwc kfmXfb hox vfÜy ihMdusqfnI kYtF dy muwK kMm huMdy sn.
ienHF Éud hI pfly hoey kYtF `coN bhuqy kMm kZvfAux ipwCoN srkfrI
nIqI qihq pulIs ny Éud hI mfr mukfey, qF ik Byq bfhr nf inkÜ sky, pr
iPr vI ienHF sfvDfnIaF dy bfvjUd keI aijhy kYt luky nf rih sky.
juJfrU lihr ivwc kmFzr bx ky ijnHF awlHV juJfrUaF ny aMnHyvfh BrqI
krn dI nIqI apxfeI, AunHF ivwc ieh ihMdusqfnI srkfr dy plosy guMzy
ikMnI mfqrf ivwc GuspYT kr gey hoxgy, ies df aMdfËf lfAuxf AudoN
muÈkl nhIN huMdf, jdoN bhuq hI isafxy qy sUJvfn juJfrU kmFzrF dI
kmfn hyTly kyzr ivwc vI aijhy ansrF dI GuspYT dy pRmfx imÜ jFdy hn.
imsfl vjoN juJfrU lihr ivwc mfJy dI DrqI dy qrn qfrn Kyqr dy pRiswD
XoDy bfbf gurbcn isMG mfnocfhl dI ieh isÌq qF hY hI sI ik ieh bMdf
pihlF hI nfp-qol ky BrqI krdf sI, pr jykr iPr vI koeI Êlq ansr
jQybMdI `c af vI jFdf sI qF bfbf mfnocfhl Aus AuWpr pUrf kMtrol
rwKdf sI. ies dy bfvjUd ielfky dy lokF df mMnxf hY ik puils ny afpxy
keI kYt Aus dy gruwp ivwc vfV idwqy sn, jo ik Êlq iksm dIaF hrkqF
nfÜ lihr ƒ bdnfm krdy sn. muwK qor `qy gwlHx KzUrIey df iËkr kIqf jf
skdf hY. Aus bfry ikhf jFdf hY ik Aus ny bfbf mfnocfhl dI agvfeI
vfÜI bI[tI[aYP[ `c afAux ipwCo iewk vfr afpxy ipMz dI koeI kuVI
cirwqrhIxqf df doÈ lgf ky trYktr nfÜ bMnH ky GVIs-GVIs ky mfr idwqI.
bfbf mfnocfhl ƒ jdoN ies Gtnf df pqf lwgf qF afp roh ivwc af gey qy
afpxy isMGF ƒ hukm kr idwqf ik ‘gwlHx ijwQy vI imÜy mfr idwqf jfvy,
aijhy ansr sMGrÈ ƒ bdnfm kr rhy hn`.
ielfky dy lok pUry dfavy nfÜ qwQF dy afDfr `qy kihMdy hn ik gwlHx dI
rfKI puils ny kIqI. sMn 1992 dy aKIr ivwc jdoN bfbf mfnocfhl dI qlfÈ
ivwc iewko smyN 57-57 QFvF `qy Cfpy mfry jf rhy sn qy bfbf mfnocfhl
dy sihXogI PV-PV ky QfixaF ivwc pfVy aqy iCwly jf rhy sn qF AudoN
iehI gwlHx KzUrIaf pulIs dI pRfhuxfcfrI df anMd mfxidaF TfT nfÜ
QfixaF ivwc iPrdf aqy bfbf mfnocfhl ƒ gfÜF kwZdf afm vyiKaf jFdf sI.
koeI do rfvF nhIN ik juJfrU lihr ivwc vfVy Êlq ansrF `coN Auh vI
iewk sI qy Auh ÈurU qoN hI puils df tfAUt sI. ieh kyvl iewk imsfl hY,
ijs qoN pMjfb aMdr juJfrUaF dy nF hyT hox vfÜy keI aMnHyvfh kqlF df
Byq KuwlH jFdf hY.
ies ielfky ivwc afm lokF ivwc ieh vI ivÈvfs hY ik pulIs dI ijhVy
afpxy blYk kYt juJfrUaF ivwc vfVy hoey sn, AunHF qoN kMMm lYx ipwCoN
Auh vI mfr idwqy gey. ienHF kYtF ƒ hiQafrF dy Ëor nfÜ aYs krn dI
pUrI KuwlH sI.
sMn 1992 dy aKIr ivwc pulIs dI iewk kYt pfrtI dy pMj mYNbr ijnHF
ivwc do kYt ipMz mfnocfhl dy, iewk zuwgrI ipMz df jvfeI, iewk Kfry
ipMz df qy iewk hvfldfr sI, ny Kfry ipMz dI iewk kuVI isMGF df Bys
Dfr ky cuwk leI qy vfrI-vfrI Aus nfÜ blfqkfr kIqf. ienHF idnF ivwc
juJfrU lihr KVoq vwl jf cuwkI sI qy ihMdusqfnI srkfr lokF dy idlF
ivwco iswK juJfrUaF df siqkfr Éqm krn `c kfPI hwd qIk sÌl ho cuwkI
sI, ies leI Aukq pirvfr ny ies vfrdfq dI irport aYs[pI[ apRyÈn KUbI
rfm ƒ kIqI. KUbI rfm ny QoVHf icr pihlF hI ies ielfky `coN sfry
juJfrU Éqm krn df aYlfn kIqf sI. ies kIqy aYlfn dI lfj rwKx leI KUbI
rfm ny afpxy mihkmy `qy hI qurMq ÈkMjf kws idwqf qy pirvfr dy sfhmxy
hI afiKaf:
‘‘ies ielfky myN ab qo koeI tYroirst rhf hI nhIN…[[ aBI BI Aun ky
nfm py aYsy kfm kIey jf rhy hYN……[[``?
iPr Aus ny blfqkfr df iÈkfr lVkI qoN doÈIaF df hulIaf puwCIaf qy ies
qoN qurMq bfad hI afpxy mihkmy dI juJfrUaF dy Bys ivwc kfiem kr ky
KuwlHI CwzI kYt pfrtI kfbU kr leI. kuVI qoN ÈnfKq krvfey jfx `qy
kuVI ny vI Auh sfry hI doÈI pCfx ley.
ies ipwCoN puls mihkmy dy bdnfmI dy zroN ies kYt pfrtI aMdrly iewk
hvfldfr qy iewk hor pulIs mulfËm ƒ qF pfsy krky bcfa ilaf, pr bfkI
dy iqMny hI kYt mfr idwqy, ikAuNik AunHF dI iewk qF hux loV nhIN sI
rhI qy dUjf AunHF dy mUMh ƒ hux qIk eynf lhU lwg cuwkf sI ik AunHF
df suDr jfxf muÈkl kMm sI. ies qrHF pulIs ny afpxf kMm kZvf lYx qoN
bfad ikMny kYt mfry, ies dI igxqI vI nhIN kIqI jf skdI, pr loV hY ik
iswK lihr ivwc gurmiq ivcfrDfrf `qy pihrf dy ky ÈhId hox vfÜy dfKl
kIqy guMzf ansrF, ijnHF ƒ juJfrU lihr ƒ bdnfm krn df kMm krvf lYx
ipwCo pulIs qoN Kud hI iswK juJfrU kih ky mrvf idwqf, AunHF dI pCfx
krky AunHF ƒ inKyiVaf ËrUr jfvy.
vYsy jdoN juJfrU Bys ivwc kMm krn vfÜy kYtF ƒ aYÈpRsqI dI pUrI KuwlH
imÜI qF QfixaF ivwc rihx vfÜy pulsIaF ny vI AunHF vwl vyK ky Ausy hI
qrHF dy kukrm krn ivwc koeI ksr nhIN CwzI, pqf nhIN ik iewk-iewk
Qfxy ivwc roË ikMny-ikMny blfqkfr qy ikMnIaF sqIaF dy sq BMg huMdy
rhy hn. afpxI iewËq dy mfry pIiVq lok qF ies df Éulfsf nhIN krdy, pr
hvflfqF ivwc bMd ijnHF lokF ny afpxy sfhvyN QfixaF ivwc huMdy
blfqkfr vyKy hn, AunHF dIaf CfqIaF ivwc keI khfxIaF dÌn hn, ijnHF ƒ
pUrI dunIaF dy sfhmxy ilaFdy jfx dI loV hY.
ivrk dy hwk ivwc Bfrq srkfr dI srks dy Èyr ky[pI[aYs[ igwl ƒ iPr
kYmry dy sfhmxy ho ky afpxI dyÈ-BgqI sfbq krn df sunihrI mokf hfsl
hoieaf hY. Auh Èryafm kih irhf hY ik kfÜIaF-ibwlIaF KfVkUvfd ƒ Éqm
krn dI loV sI qy ivrk ivruwD kfrvfeI puils df mnobl qoV dyvygI. vYsy
ieh igwl df qkIaf-klfm hY, jo gfhy-bgfhy ÉbrF `c afAuNdf hI rihMdf
hY, pr aijhy iksy sunihrI mOky ƒ Auh KuMJx nhIN idMdf. iblkul bUhy
qy bwJy Es kuwqy vFg, jo bUhf KVkx `qy nfÜ-nfÜ bUhy vwl mUMh kr ky
BONkI vI jFdf hY qy nfÜ dI nfÜ ÈfbfÈI lYx leI afpxy mflkF vwl vyK ky
pUC vI ihlfeI jFdf hY.
ÉYr, igwl aqy Aus dI POj vrgy pflqU hr isstm ivwc huMdy hI hn qy sfƒ
aijhy ansrF dI hoNd ƒ mMn ky cwlxf cfhIdf hY. aijhy ansr agFh vI
pYdf huMdy hI rihxgy, pr bfdl mfrkf akflI isafsq ijs ƒ iswKF ny Éud
isr `qy ibTfieaf hoieaf hY, Aus dIaf kIqIaF geIaF jF kIqIaF jf rhIaF
ÊwdfrIaF dI iËMmyvfrI AunHF lokF `qy hY jo afpxy afp ƒ iswK pMQ dI
aËfd hsqI dy isrjk guru nfnk sfihb guru goibMd isMG dy iswK kihMdy
hn, pr qfkq bfdl vrgy Êulfm ËihnIaq nfÜ gRsy lokF ƒ idMdy hn. ieh
smJ ilaf jfvy ik gurU nfnk sfihb dI mnuwKI aËfdI dI ivcfrDfrf qoN
mUMh-moV ky asIN iswK aKvfAux dy hwkdfr nhIN. mnmuK qoN gurmuK bx ky
pMQk inÈfny vI sr kIqy jf skdy hn qy doÈIaF ƒ sËf dyx dI mMg krI jfx
dI bjfey Éud hI sËf dyx dy smrwQ vI hoieaf jf skdf hY.
************************
|
|
|
|
|
iswDf kIrqn pRsfrn
vIzIAu
afzIAu inqnym
|
|