sOdf sfD qy hmlf - svrn ny cMgy iswK hox df PrË inBfieaf hY

 

svrn isMG dy vwzy Brf syvf isMG jo ik zrfeIvrI krdf hY, df kihxf hY ik svrn isMG bcpn qoN hI vwKry suBfa vflf irhf hY. Auh gMBIr qy sMjIdf soc vflf hY qy bcpn c vI ÈrfrqI nhIN sI. BfvyN ik sfzf pirvfr nfmDfrI hY, pRMqU svrn isMG iswK Drm qoN pRBfivq ho ky aMimRqDfrI bx igaf. BfvyN ik pihlF Auh monf sI pr lgBg ipCly 3 sfl qoN kysfDfrI ho ky dsqfr sjfAux lwg ipaf sI. gurbfxI nfl Ausdf aMqF df moh hY. hr KflI smyN Auh keI keI GMty gurbfxI pVHdf rihMdf sI. BfvyN ik Auh pihlF vI kdy inwqnym nhIN sI KuMJdf, pRMqU ipCly do mhIinaF qoN Aus ivc bhuq vwzI qbdIlI ieh dyKI ik Auh svyry 3[30 vjy AuT TMzy pfxI nfl nhf ky 8 vjy qk lgfqfr gurbfxI pVHdf sI qy iPr gurduafrf sUlIsr sfihb jf ky syvf krdf sI. ngr dy hr ivakqI ƒ bVy hI afdr siqkfr nfl imldf sI. iesy kfrn afspfs dy ielfky c vI Ausdf iek vI ivakqI ivroDI nhIN sI. ivafh sMbMDI Ausdf ivcfr sI ik Auh ies bMnHx c nhIN bwJxf cfhuMdf. svrn isMG aksr afpxy ipqf ƒ kihMdf huMdf sI ik gurU goibMd isMG ny pMQ leI cfr vfr idwqy qy qusIN iek vI nhIN vfr skdy. qusIN vI afpxI iqafrI rwiKE.

? quhfzI jF svrn isMG dI iksy jQybMdI ny mdd kIqI?

-svrn dI iksy ny koeI Kfs mwdd nhIN kIqI. dmdmf sfihb qlvMzI sfbo dy jQydfr blvMq isMG nMdgVH vI afey, pr Auh vI pwlf ijhf hI Cuzf gey. jdoN ik BfeI dljIq isMG ibwtU afey qy Auh kys dI pYrHvI kr rhy hn.

? quhfzy pirvfr pRqI ipMz vfsIaF c koeI sihm?

-ipMz c iksy qrHF koeI sihm nhIN. sfrf ipMz qy afspfs dy ngr svrn dI ies kurbfnI qoN sihmq hn qy sfzI hr qrHF dI mdd qy sihXog iml irhf hY..

? puils vloN pirvfr ƒ Kfs pRyÈfnI ?

nhIN jI, aijhI koeI pRyÈfnI nhIN. hF, Auh pihry qy ËrUr KVHy rihMdy sn. ÈurU c Gr dI qlfÈI jrUr leI sI qy svrn df Dfrimk sfihq puils ny cuwk ilaf hY. ies qoN ielfvf sfƒ kdy kuwJ nhIN ikhf.

? quhfzy mfqf ipqf dy svrn bfry ivcfr?

-mfqf-ipqf df kihxf hY ik svrn isMG ny jo vI kIqf, sfƒ Aus qy pUrf mfx hY. Ausny iek cMgy iswK df PrË inBfieaf hY. afiKr ieh vI qF iksy ny krnf hI sI.

? svrn isMG GroN kdoN igaf sI.

- Auh 30 ƒ GroN ieh kih ky igaf sI ik Auh cMzIgVH pypr dyx cwilaf hY. sfƒ sfiraF ƒ cMgI qrHF iml ky ‘Pqih bulf ky igaf hY.

? quhfƒ Gtnf df pqf kdoN lwigaf?

-sOdf sfD qy hmly vflI rfq ƒ puils sfzy Gr 11-12 vjy afeI qy Gr dI qlfÈI lYx leI ikhf qy nfl hI svrn isMG bfry puwiCaf ik Auh ikwQy hY ? svrn isMG nhIN sI. asIN qlfÈI qy sihmqI pRgtfeI pr puils ƒ Dfrimk sfihq qoN ielfvf hor kuwJ vI nhIN imilaf. jd asIN puwiCaf ik mfjrf kI hY, qd puils vfilaF ny ikhf ik sfƒ nf puwCo. svyry quhfƒ afpxy-afp pqf lwg jfvygf. -

qusIN svrn nfl mulfkfq krn gey?

-hF mYN qy myry jIjf jI, ipCly idnIN 20 PrvrI ƒ mulfkfq krky afey hF. svrn sfƒ dUroN Pqih bulfAuNdf hoieaf imilaf. iblkul cVHdI klf ivc sI. Ausny sfQoN gurbfxI dy gutky jylH ivc mMgvfey hn.


ieh kMm iblkul soc smJky pUrI cVHdI klf nfl kIqf -BfeI tyk isMG BMmy klF anusfr

(ÈRomxI akflI dl a (m)

svrn isMG df iDafn hmyÈF gurbfxI vwl rihMdf sI. myry anusfr svrn isMG ny ieh kMm iblkul soc smJ ky pUrI cVHdI klf nfl kIqf hY. BfvyN mYN svrn isMG ƒ bhuq smF pihlF iek vfr cox pRcfr ivc imilaf sI, pRMqU hux myry Aus nfl pRirvfirk sMbMD hn. keI aKbfrF ny aflmpur mMdrF ivKy hoeI Gtnf bfry ieh iliKaf ik svrn isMG ny pRymIaF qy qyËfb suwitaf, pRMqU ieh iblkuwl by-buinafd ielËfm hY. svrn isMG eydF df ivakqI nhIN sI. Auh Aus smyN mMdrF ipMz vI nhIN igaf. BfvyN mYN mfn dl nfl sMbMiDq hF, ies leI mfn sfihb ƒ kihMdf hF ik Auh pihlF hI bhuq lyt hn qy AunHF ƒ jld hI svrn isMG dy pRIvfr dI shfieqf leI agy afAuxf cfhIdf hY, ikAuNik svrn isMG dI ieh kurbfnI ÈfnfmwqI hY.


iswK prMprf qy pihrf idwqf hY

? pqf lwgf hY ik svrn isMG quhfzy nfl pVHdf sI?

- Auh myry qoN 4 klfsF awgy sI. bhuq vDIaf suBfa, imlxsfr pRivrqI. vwizaF CoitaF dI iewËq krn vflf. hmyÈF cVHdI klf ivwc srbwq dy Bly bfry socx vflf griswK hY. bcpn qoN hI Auhdf Jukfa pyitMg vwl sI. iewQy ieh gwl dwsxI bxdI hY ik jd 1997-98 c koeI afm ivakqI sMq jrnYl isMG iBMzrFvfilaF df nF lYx qoN vI guryË krdf sI, qd svrn ny sMqF dI pyitMg bxf ky myry qfieaf jI ƒ ByNt kIqI sI

? svrn isMG ny kys kdoN rwKy?

-Ausny 2006 c kys rwKy qy pihlF Auh monf sI. koeI 2 ku mhIny pihlF hI Ausny aMimRqpfn kIqf sI.

? Auh pyitMgF ikho ijhIaF bxfAuNdf sI?

-Aus ƒ iswK ieiqhfs nfl sMbMDq pyitMgF bxfAux df bhuq ÈOMk sI qy sB qoN vwD Ausny sMq iBMzrFvfilaF dIaF qsvIrF bxfeIaF .

? sOdf sfD qy hmly bfry?

-svrn ny ieh sB iksy dbfa hyT af ky nhIN, blik ieh pUrI cVHdI klf c soc smJ nfl sOdf-sfD ƒ sbk isKfAux qy iswKI prMprfvF qy pihrF idMdy hoey kIqf hY. BfvyN ik sfD ies c bc igaf, pr svrn isMG dI kurbfnI byimsfl hY asIN svrn isMG qy Ausdy pirvfr nfl KVHy hF. kuwJ zyrf pRymIaF vwloN PYlfeIaF jf rhIaF ieh aPvfhF ik Ausny ieh sB pYsy leI kIqf hY, ieh iblkuwl by-buinafd hn. svrn isMG pUrI qrHF moh mfieaf qoN inrlyp hY.


AusdI socxI kdy hmlfvr nhIN hoeI

-BIm Èrmf (zyrf pRymI)

gurU nfnk mYzIkl hfl kot DrmU anusfr

myrI svrn isMG nfl jfx-pihcfx lgBg 13 sfl qoN hY. sfry ipMz coN vDIaf suBfa, imlxsfr qy hr Coty-vwzy dI iewjq krn vflf sI. BfvyN mYN vI zyrf pRymI hF. pr sfzy ivwc kdy ies sMbMDI qkrfr qy bihs nhIN hoeI sI. Ausdf Jukfa pUrn qOr qy gurbfxI vwl hY. pMjfb c zyrf ivvfd qoN bfad myry qy Ausdy sMbMD c koeI kmI nhIN afeI.
?
zyrf muKI qy hmly bfry?
-svrn isMG ies qrHF df kMMm nhIN kr skdf. AusdI socxI kdy hmlfvr nhIN hoeI, iPr Ahu ies qrHF ikvyN kr skdf hY. sfzy iKafl muqfibk ieh iksy dI glq gfeIzYNs sI. ijs kfrn svrn ny ieh sB kIqf. pRMqU jo hoieaf so hoieaf asIN awj vI svrn isMG dI pUrn hmfieq qy hF aqy Ausdy qy Ausdy pirvfr dI cVHdI klf leI kfmnf krdy hn. sfzf Aus nfl koeI mn-mutfv nhIN. afiKr glqIaF iensfnF qoN hI huMdIaF hn.


mYƒ aPsos rhygf ik Auh mYƒ ikAuN nhIN lY ky igaf

-irKI rfm isMG

(krIbI imwqr svrn isMG vfsI kot DrmU anusfr)

jykr qusIN iek swcy-sucy iswK df ichrf vyKxf hovy qF svrn ƒ vyK lE. byaMq sfAU, imlxsfr, hr Coty vwzy dI iewjq krn vflf hryk dy suwK duwK c ÈrIk hox vflf ivakqI hY. asIN Aus vwloN kIqy ies kMMm dI pRÈMsf krdy hF ik svrn ny swcy iswK hox df Prj inBfieaf hY. jd sfry hIly hfr jfx qd ikRpfn df shfrf lYxf cfhIdf hY, iehI sfƒ gurU sfihbfn dwsdy hn. svrn ny vI ieMJ hI kIqf hY. Aus XoDy qy ielËfm lfAuxy ik Ausny ieh pYisaF Kfqr kIqf hY, Ausƒ zrf ky ieh kMm krvfieaf igaf hY jF iksy dbfa c af ky ieh kIqf hY, AusdI kurbfnI ƒ Cotf krky dyKxf hY. ieh bhuq glq gwl hY. lokF dI pUrn hmfieq svrn aqy Ausdy pirvfr dy nfl hY. svrn dy guaFZI dukfndfrF vloN svrn dI cVHdI klf leI ardfs vI kIqI geI sI.

svrn isMG dI inwjI ijMdgI bfry gwlbfq kridaF irKI isMG ny ikhf ik Auh kdy vI pYisaF leI kMm nhIN krygf. jykr iksy ny pYsy idwqy qF vI TIk jykr nf idwqy qF mMgdf nhIN sI. moh-mfieaf qoN iblkuwl prHy sI asl ‘c pMjF BUqF (kfm-kRoD-loB-moh-hMkfr) nfl svrn df koeI vfsqf nhIN sI. pyÈI dOrfn jd mYN svrn ƒ vyiKaf qd Auh pUrI cVHdI klf c sI. aqy bws c bYT igaf. ies qoN sfP hY ik svrn pihlF dI qrHF awj vI cVHdI klf c hY. hF, mYƒ ieh inwjI rUp c aPsos hY ik svrn ieh kurbfnI iekwlf hI kr igaf mYƒ nfl nhIN lY ky igaf.


sUrf so pihcfnIaY jo lrY dIn ky hyq
purjf purjf kt mry kbhUM nf CfzY Kyq

ies sUrmy ny jo kMm kIqf bhuq hI qkVf kMm kIqf, sfzy ipMz df mfx vDfieaf, lvy dy ipMzF qoN vDfeIaF af rhIaF ny. ies ny jo kIqf kOm leI kIqf, dIn leI afpxI ijMdgI dfa qy lfeI aY. koeI idn ieho ijhf afAU koeI sUrmf Pyr KVf hoAU pr Ausƒ (srsy vfly ƒ) ijAuNdf nI Cfzxf kOm ny.

 

************************

 

 

iswDf kIrqn pRsfrn

vIzIAu

afprysLn nIlf qfrf

sMq jrnYl isMG jI

sLRI hrmMidr sfihb qy hmlf (1984)

BfeI qyijMdr isMG jI

kfkfr, dsqfr qy rihq

   

afzIAu inqnym

jpu jI sfihb

jfpu sfihb

qvY pRsfid svwXf

copeI sfihb

afnMd sfihb

rihrfsu sfihb

kIrqn soihlf

suKmnI sfihb

ismrn

sMq jrnYl isMG jI